لغت :
مقصود :
اكنون خداوند متعال به نقل گفتار مشركين پرداخته مىفرمايد : وَ قالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شاءَ اللَّهُ ما عَبَدْنا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ : مردم مشرك گفتند : اگر خدا مىخواست ، ما پرستش بتها نمىكرديم . نَحْنُ وَ لا آباؤُنا : نه ما و نه پدرانمان كه به آنها تأسى مىكنيم . وَ لا حَرَّمْنا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ : و شتران گوش شكافته و شترانى كه به نذر يا پس از ده شكم زاييدن ، آزاد شدهاند ، حرام نمىشمرديم . بنا بر اين بت پرستى ما و تحريم اين گونه شتران ، بخواست خداوند است . خداوند به منظور رد گفتار آنان فرمود : كَذلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ : كافران و گمراهان پيشين نيز چنين مىكردند ، پيامبران را تكذيب مىكردند و آيات خدا را منكر مىشدند . گفتار آنان مثل گفتار اينان و كردارشان مثل كردار اينان بود . فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ : آيا پيامبران غير از ابلاغ رسالت ، وظيفهاى دارند ؟ در سورهء انعام ، نظير همين آيه ، وجود داشت و تفسير آن را نوشتيم . « 1 »