دولت زيديه در طبرستان از سال 250 / 864 و فعاليتهاى نظامى مستمر خوارج در سيستان ، كه موجب دردسرهاى زيادى براى اماميه شد ( ( 101 ) ) ، همگى دست بدست هم مىداد تا امام عسكرى ( ع ) خود مستقيما فعاليتهاى هر ناحيه را تحت نظارت قرار دهند .
بنابراين ، امام عسكرى ( ع ) فرمانى صادر كرد و در آن دستور داد تا فعاليتهاى وكلاى بيهق و نيشابور به فعاليتهاى كارگزاران رى بپيوندد به نحوى كه دو شهر قبلى تنها دستورات خود را از وكيل رى اخذ كنند . وكيل رى نيز به نوبه خود مىبايست فرامين را مستقيما از عثمان بن سعيد در سامرا دريافت دارد . بموجب اين بخشنامه امام عسكرى ( ع ) ، اسحاق بن محمد را بعنوان وكيل خود در نيشابور منصوب كرد و به او فرمان داد تا وجوهات را به ابراهيم بن عبده ، وكيل خود در بيهق و حومه بپردازد .
همچنين در بخشنامه آمده است كه وجوهات به وكيل رى ، محمد بن جعفر رازى يا شخص منصوب از طرف او پرداخت شود . امام در آخر اين بخشنامه خاطرنشان مىسازند كه خمس و ديگر انواع مالياتها از سوى شيعيان نزد عثمان بن سعيد فرستاده شود و او نيز به نوبه خود آنها را به امام تحويل خواهد داد ( ( 102 ) ) . اين عبارات نشان مىدهد كه عثمان بن سعيد پيش از رحلت امام عسكرى ( ع ) در سال 260 / 874 در رأس سازمان قرار داشته است .
پس از وفات امام عسكرى ( ع ) نخستين سفير ، كه از پيش در جريان نظام ارتباطات بود آن را دنبال كرد . روايات متعدد نشان مىدهد كه وى فعاليتهاى اين ناحيه را از طريق رازى ، وكيل خود در رى ، مستقيما هدايت مىكرد . رازى نيز به نوبه خود فعاليتهاى كارگزاران را در بيهق ، نيشابور ( ( 103 ) ) و شايد همدان هدايت مىكرد . تعدادى كارگزار فرعى با مراتب مختلف تحت نظر وكيل اصلى در هر شهر وجود داشتند . نجاشى با نقل روايتى به تشريح اين تشكيلات مىپردازد ( ( 104 ) ) . وى متذكر مىشود كه قاسم بن محمد همدانى ، بسطام بن على و عزيز بن زهير كارگزاران فرعى در يك ناحيه در همدان بودند و وظيفه خود را تحت راهنمائيها و دستورات حسن بن هارون بن عمران همدانى انجام مىدادند .
در عين حال ، كلينى نقل مىكند كه محمد بن هارون بن عمران همدانى ، برادر
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 154
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص١٥٤