تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 155

مساهمون:

ص١٥٥
وكيل همدان ، مغازه‌هاى خود را وقف امام دوازدهم كرد و مىخواست آنها را به وكيل حضرتش ، كه هويت او برايش مجهول بود بسپارد . پس از آن محمد بن - جعفر رازى ، وكيل رى ، دستورى دريافت كرد كه اين مغازه‌ها را بعنوان وكيل كل ايران به صورت وقف در اختيار بگيرد ( ( 105 ) ) ، اين روايت نشان مىدهد كه ارتباط قوى بين وكلاى رى و همدان وجود داشته و وكيل همدان تحت نظر رازى در مراتب تشكيلاتى به انجام وظيفه مشغول بوده است ( ( 106 ) ) . چون وكلاى اين ناحيه مراتب گوناگون را در تشكيلات داشته‌اند بسيار محتمل است كه چنين تشكيلاتى در مناطق ديگر سازمان وكالت نيز وجود داشته باشد .

7 . وفات نخستين سفير

على رغم نقش مهم عثمان بن سعيد ( نخستين سفير ) هيچ‌كس تاريخ مرگ او را ارائه نمىدهد . مورخين متأخر كوشيده‌اند تا تاريخهاى قابل توجهى را ارائه دهند . هاشم حسينى مىنويسد سفارت عثمان بن سعيد تا سال 265 / 879 ادامه داشته است ( ( 107 ) ) . اما هيچ مأخذى را ذكر نمىكند . در مقابل جواد على چنين مىنويسد : « بيست سال پس از غيبت امام دوازدهم ، نخستين سفير در سال 280 / 893 در گذشت . در توقيعى كه گفته مىشود امام غائب به پسر نخستين سفير و جماعت شيعه خطاب كرده‌اند پس از مراتب تسليتهاى قلبى بر مرگ چنين مرد متقى ، امام پسرش ابو جعفر ( محمد ) را به جانشينى او منصوب مىكند » ( ( 108 ) ) . در عين حال ، جواد على بر روايت شيخ طوسى تكيه دارد . شيخ طوسى اشاره مىكند كه محمد بن همام ، راوى حديث را در سال 280 / 893 از محمد شنيده است ، وى هيچ تاريخى را براى رحلت نخستين سفير بيان نمىدارد ( ( 109 ) ) . بعلاوه ، به نظر مىرسد نخستين سفير مدت زيادى در اين سمت نبوده است ، زيرا شيخ طوسى روايت مىكند ، چون محمد بن عثمان ( ابو جعفر ) به جانشينى پدرش رسيد ، شخصى موسوم به احمد بن هلال ابرتايى كه در سال 267 / 1 - 880 در گذشته ( ( 110 ) ) منكر سفارت