( 75 ) . ت . الغيبه ، ص 1 - 150 و 153 .
( 76 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 5 - 514 .
( 77 ) . همانجا ، ج 1 ، ص 328 ، الارشاد ، ص 329 .
( 78 ) . ق . مقالات ، ص 114 ، ن . فرق ، ص 85 .
( 79 ) . كمال ، ص 33 .
( 80 ) . بنا به روايت طبرى ، ابو هاشم جعفرى در سال 261 / 875 در گذشت ( طبرى ، ج 3 ص 1887 ) .
( 81 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 328 .
( 82 ) . اثبات ، ص 251 .
( 83 ) . بنا به روايت كلينى امام دهم ، حضرت هادى ( ع ) در 26 جمادى الثانى 254 / دوم ژوئن 869 ، وفات كرد ( الكافى ، ج 1 ، ص 497 ) .
( 84 ) . كمال ، ص 432 .
( 85 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 329 و 514 ، كمال ، ص 430 ، ت . الغيبه ، ص 144 .
( 86 ) . طبرى ، ج 3 ، ص 1813 ، الكامل ، ج 7 ، ص 157 .
( 87 ) . اثبات ، ص 2 - 261 .
( 88 ) . بنا به روايت كلينى ، هر يك از امامان چون به دنيا آيند دستهاى خود را بر زمين نهاده و سرشان را رو به آسمان مىگيرند ، و آنگاه آياتى از قرآن را تلاوت مىكنند ( الكافى ، ج 1 ، ص 386 ) .
( 89 ) . قصص ، ج 28 ، ص 6 - 5 .
( 90 ) . كمال ، ص 6 - 424 . خبر ولادت امام دوازدهم در آثار اماميه با اندكى اختلاف در تفصيلات روايت شده است . به اثبات ، ص 50 - 248 ، ت . الغيبه ، ص 4 - 150 ، دلائل ، ص 70 - 269 مراجعه كنيد . تمام مآخذ اماميه متفق القولند كه امام عسكرى ( ع ) تنها يك پسر از خود باقى گذاشت . در عين حال ، صدوق ، روايتى را به اسناد از ابراهيم مازيار نقل مىكند كه دلالت دارد امام عسكرى ( ع ) دو پسر به اسامى محمد و موسى داشته ، كه در حجاز مىزيستهاند .
مطالعهء منتقدانه متون روايت و سلسله اسناد آن از جعلى بودن روايت مذكور حكايت دارد ، عمدتا به دليل آنكه ابراهيم بن مازيار قبل از سال 260 / 874 از دنيا رفته است ، درحالىكه بنا به روايت مذكور پسران امام عسكرى ( ع ) به سن بلوغ رسيده بودند ، و اگر ولادت امام دوازدهم در سال 256 / 874 رخ داده باشد اين امر غير ممكن خواهد بود . كمال ، ص 53 - 445 .
( 91 ) . علل ، ص 4 - 243 ، كمال ، ص 24 ، ن . الغيبه ، ص 7 - 86 ، الكافى ، ج 1 ، ص 340 ، مرتضى ، مسأله وجيزه فى الغيبه ، ص 117 ، الفصول العشره ، ص 16 .
( 92 ) . ن . الغيبه ، ص 101 ، كمال ، ص 303 و 485 .
( 93 ) . علل ، ص 245 ، كمال ، ص 316 .
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 132
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص١٣٢