27 - قسطا بن لوقا البعلبكى 1
پيرو دين مسيح بود ، پزشكى حاذق ، بزرگوار ، فيلسوف ، و ستارهشناس ، عالم به هندسه و حساب بود ، در علم طب تأليفات خوبى دارد ، مانند كتاب : « غلبة الدم » - فشارخون - « كتاب نسبت اخلاط » ، « كتاب الفرق بين النفس و الروح » 2 و « كتاب الفرق بين الحيوان الناطق و الصامت » 3 ، قسطا بن لوقا در عهد خلافت المقتدر باللّه مىزيسته است . 4
شرح
( 1 ) - قسطا بن لوقا البعلبكى : يكى از پزشكان و مترجمان نامدار علوم در اسلام بوده است وى معاصر يعقوب كندى متوفى بسال 255 ه . و معاصر ثابت بن قرة متوفى بسال 288 ه .
بوده است ، در كتب تراجم و رجال تاريخ ولادت و وفات او ذكر نشده است .
ترجمهء احوال او در : الفهرست 295 ، الطبقات 27 ، مختصر الدول 259 ، الاخبار 262 - 263 ، العيون 1 : 244 - 245 ، دائرة المعارف الاسلاميه ، و بروكلمان 1 : 204 ، تكملهء بروكلمان 1 : 365 .
( 2 ) - كتاب الفرق بين النفس و الروح : يك نسخه قديمى از اين كتاب كه در سال 349 ه . نوشته شده ضمن مجموعهء شماره 3482 در كتابخانه احمد الثالث در شهر استانبول موجود مىباشد .
( 3 ) - براى فهرست تأليفات قسطا بن لوقا به : الفهرست ص 295 ، الاخبار 262 العيون 1 : 244 - 245 ، و مجلد اول از فهرست الاب پل اسپاط ص 58 رجوع شود .
( 4 ) - ابن العبرى مىگويد : وى در عهد خلافت المعتمد ( 256 - 279 ) مىزيسته و اپن قول اصح است ، زيرا وى معاصر كندى متوفى بسال 255 ، و ثابت بن قرة متوفى بسال 288 بوده است ، و اما خليفه المقتدر از سال 295 تا سال 296 خلافت كرده است .