شرح
دانشگاه جنديشاپور بوده و اصلا از مردم شهر اهواز بوده است - مترجم
( 2 ) - در عنوان اين طبقه ( طبقهء ششم ) كسانى را مىگويد : كه از نژاد روم ، سريان و پارس نمىباشند » و مؤلف خودش در اينجا مىگويد ماسرجويه سريانىنژاد بوده ، و اين درست است ؟
( 3 ) - اهرن القس از دانشمندان مدرسه اسكندريه بوده ، كناش او مشتمل بر سى مقاله است ماسرجيس دو مقاله بر آن افزوده است ، ( العيون - 1 : 109 ، الاخبار 80 ، الفهرست 297 ، - كناش اهرن القس نخستين كتب طبى است كه به زبان عربى نگاشته و ترجمه گرديده - است .
( 4 ) - ابو بكر محمد بن عمر بن عبد العزيز : وى محمد بن عمر بن عبد العزيز بن ابراهيم بن عيسى بن مزاحم ( از موالى خليفه عمر بن عبد العزيز ) معروف بابن القوطية از اهالى شهر قرطبه و اصلا از از مردم شهر اشبيليه بوده است در سال 367 ه درگذشت ، از تأليفات او : ( كتاب الافعال و - تصاريفها ) ، جويدى اين كتاب را در سال 1894 . م طبع و نشر كرده است ، و كتاب : « تاريخ - افتتاح الاندلس » ، كه نخست بوسيله هوداس در سال 1889 . م و بار ديگر توسط ريبرا در سال - 1926 . م طبع و نشر گرديده است .
( تاريخ علماء الاندلس - ابن الفرضى 370 - 371 ، وفيات الاعيان - ابن خلكان - 1 :
512 - 513 ، بغية الوعاة 84 ، الديباج 262 ، اليتيمة ، 1 : 411 ) .
( 5 ) - القرمونى : نسبت به قرمونه شهرى است در اندلس در شرق شهر اشبيليه ( الروض المعطار 158 ، ياقوت 7 : 72 ، تاج العروس 9 : 23 ) .
( 6 ) - در اينجا ابن جلجل مىگويد : ماسرجويه كتاب ( كناش ) اهرن القس بن اعين را از سريانى به زبان عربى ترجمه كرد ، اين مطلب بسيار مهم است ، دانشمندان و محققين تاريخ علوم به اين نكته اهميت دادهاند ، زيرا : علاوه بر اينكه سندى است دال بر قدمت تاريخ ترجمه در اسلام حاكى از وجود كتابخانههائى است كه در صدر دولت اسلام وجود داشته است ، و بديهى است كه ابن جلجل نخستين كسى است از مورخان كه اين مطلب را نوشته است ، زيرا وى اين خبر را از - « محمد بن عمر بن عبد العزيز » شفاها شنيده است و اين محمد بن عمر از نوادگان عيسى بن مزاحم كه مولى ( برده ) خليفه عمر بن عبد العزيز بوده و بسرزمين اندلس رفت ، و در آنجا رحل اقامت افكند فرزندان و نوادگان او در آنجا اين خبر را از پدربزرگ خود محمد بن عمر شنيده بودند ، و ديگر مورخان خبر را از ابن جلجل نقل كردهاند ، و سند او را كه ابن جلجل مىباشد بالصراحه ذكر نموده اند ، چنان كه « العيون ، الاخبار و مختصر الدول ، بحاشيه ( 4 ) همين صفحه رجوع شود .