( 1 ) ما به درختان نظر مىكنيم و به ميوههاى لذيذ آنها از خوردنى و غير خوردنى . در اين موقع مىگوييم خالق ما لطيف است نه لطف او مانند لطف خلق او در كارهايشان ، و مىگوييم : او شنواست ، براى اينكه صداهاى مخلوقاتش از زمين تا عرش بر او مخفى نيست از ذرّه تا بزرگترين چيز در خشكى و دريا ، و زبان آنها بر او مشتبه نيست . در اين هنگام مىگوييم او شنواست نه با گوش ، مىگوييم او بيناست نه با چشم ، براى اينكه او مىبيند اثر ذرّهء سياه را در شب تاريك بر سنگ سخت سياه . او ردّ پاى يك مورچه را در شب تاريك مىبيند و ضرر و نفع آن را مىبيند و نتيجهء معاشرت آنها و نسل و فرزندان آنها را . در اين موقع مىگوييم : او مىبيند نه مانند ديدن مخلوقش .
طولى نكشيد كه آن ملحد مسلمان شد .
( 2 )
8 . مناظرهء امام با على بن محمد بن جهم
از جمله مناظرههاى امام با متكلّمان و مردان دين ، بين او و على بن محمد ابن جهم اتفاق افتاد كه از امام عليه السلام پرسيد : آيا تو عصمت پيامبران را قبول دارى ؟
امام پاسخ داد : بلى .
او مخالفت كرد با امام به استناد اين آيات ، گفت : چه مىگويى دربارهء كلام خداى تبارك و تعالى كه مىفرمايد :
وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى
« 1 » ، و اين كلام خداى متعال كه فرموده است :
وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ
« 2 » ، و كلام خداى متعال دربارهء يوسف عليه السلام كه مىفرمايد :
وَ لَقَدْ
هامش
( 1 ) طه / 121 .
( 2 ) انبياء / 87 .