پس از خود بشارت دادند ، و پيغمبر پسين پيامبر پيشين خود را تصديق كرد ، تا اين كه رسالت به محمّد صلّى اللّه عليه و إله رسيد ، و اين هنگامى بود كه در بعثت پيامبران فترت پديد آمده و علوم متروك گشته و وحى منقطع و قيامت نزديك شده بود ، پس خداوند پيامبرى را به او ختم فرمود ، و او را خاتم پيامبران و شاهد و نگهبان براى آنان قرار داد ، و قرآن مجيد را بر او نازل فرمود ، همان كتاب عزيزى كه باطل را از هيچ سو بدان راه نيست و از جانب پروردگارى حكيم و ستوده فرود آمده است و مشتمل است بر آنچه حلال و حرام فرموده و وعده و وعيد و تحذير و پرهيز داده و امر و نهى فرموده است تا اين كه از او بر بندگانش حجّتى كامل باشد
لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ إِنَّ اللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ
« 1 » پس پيامبر گرامى صلّى اللّه عليه و إله رسالت خود را به مردم ابلاغ فرمود ، و به طريقى كه مأمور بود مردمان را به راه خدا دعوت كرد ، و اين طريق حكمت و موعظت و مجادلت به طريق احسن ، و سپس جهاد و خشونت و شدّت بود ، تا اين كه خداوند او را به سوى خويش فراخواند و سراى آخرت را براى او برگزيد ، درود خداوند بر او و خاندانش باد .
و چون دوران پيامبرى سپرى شد و وحى و رسالت به محمّد صلّى اللّه عليه و إله پايان يافت ، خداوند خلافت را وسيله قوام دين و نظام امور مسلمانان قرار داد و كمال و قدرت آن و همچنين امكان اداى حقوق الهى را در اين نظام به اطاعت و فرمانبردارى موكول فرمود ، زيرا به طاعت و فرمانبردارى است كه واجبات و حدود دين انجام و قوانين و سنّتهاى اسلام اجرا و با دشمنان خدا جهاد و پيكار مىشود ، بنابراين بر خلفا لازم است در پاسدارى و نگهبانى دين و امور مردم ، كه خداوند آنان را مسؤول آن قرار داده است ، وى را فرمانبردار باشند ، و نيز بر مسلمانان است كه از خلفا اطاعت ، و در راه اقامه حقّ و برقرارى عدالت ، و امنيّت راهها و حفظ نفوس و اصلاح روابط و ايجاد مودّت و دوستى ميان يكديگر خلفا را يارى كنند ، زيرا اگر جز اين رفتار شود رشته پيوند مسلمانان سست و لرزان شود ، و در مذاهب اختلاف پديد آيد و دين مقهور و دشمنان پيروز شوند ، و وحدت مسلمانان از ميان رود و زيان دنيا و آخرت فراهم شود .
پس بر آن كس كه خداوند او را به جانشينى خويش در روى زمين برگزيده و امين خود
هامش
( 1 ) - انفال / 42 يعنى : تا هر كه هلاك مىشود پس از اتمام حجّت باشد . و هر كه زنده و جاويد مىشود نيز از روى حجّت باشد و خداوند شنوا و داناست .