يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ
امام عليه السّلام فرمود : توكّل درجاتى دارد ، يك درجه آن اين است كه در همه كارهاى خود به خدا اعتماد كنى و به آنچه مىكند خشنود باشى و بدانى كه خداوند خير و عنايت خود را از تو دريغ نداشته است و يقين كنى كه در همه كارها حكم به دست خداست بنابر اين به او توكّل ، و امور خود را به او واگذار كن ، ديگر از درجات توكّل ايمان به همه چيزهايى است كه خداوند آنها را در پس پرده غيب نگه داشته است و دانش تو بدانها احاطه ندارد و تو شناخت آنها را به او واگذاشتهاى و در اين مورد و ديگر موارد به او اعتماد كردهاى .
از آن حضرت پرسش شد كه توكّل چيست ؟
امام عليه السّلام فرمود . اين كه از جز خدا نترسيم .
منظور امام عليه السّلام از توكّل در اين جا همان تسليم در برابر اوامر الهى و خشنودى به قضا و فرمان اوست ، احمد بن نجم از آن حضرت درباره عجب و خودپسندى كه موجب تباهى اعمال است پرسيد :
امام عليه السّلام فرمود : خودپسندى درجاتى دارد ، يكى از آنها اين است كه كارهاى زشت انسان برايش آرايش داده مىشود و در نتيجه اعمال بد خود را خوب مىبيند و به غرور مىافتد و مىپندارد كه آنچه انجام مىدهد خوب است ، ديگر از درجات خودپسندى اين است كه بنده به پروردگارش ايمان مىآورد و اين را منّتى از خود بر خدا مىداند ، در حالى كه منّت براى خداوند است كه نعمت ايمان را به او ارزانى داشته است . همچنين فرموده است : كسى كه اين پنج صفت در او نيست ، در هيچ امرى از امور دنيا و آخرت به او اميدوار نباشيد ، و اين كسى است كه اصالت خاندان بخشش طبع ، استوارى خلق ، نجابت نفس و بيم از پروردگار را در او نمىيابى .
از آن حضرت پرسش شد فرومايه كيست ؟ فرمود آنكه به چيزى جز خدا خويش را سرگرم كرده است .
و فرمود : خداوند بيهودهگويى و تلف كردن دارايى و پرسش و خواهش بسيار را دشمن مىدارد .
و فرمود : دوستى و مهربانى با مردم نيمى از خردمندى است .
و فرمود : خرد مرد مسلمان زمانى كامل مىشود ، كه اين ده صفت در او وجود يابد :