همه شهرتى كه دارد از جمله مراسيل است نه مسانيد .
اسانيد صحيفه
تنها سيّد امين عاملى در اعيان الشيعه براى اين صحيفه اسنادى از اختصاص به خود او دارد ، براى آن ذكر كرده است و اين به استناد نسخهاى است از اين صحيفه كه شيخ عبد الواسع يمانى زيدى از يمن براى او آورده و در دمشق آن را به چاپ رسانيده است .
همچنان كه در برخى از نسخههاى اين صحيفه ، سند آن به ابى على طبرسى نسبت داده شده است ، ولى مرحوم مجلسى مىگويد : اين ، نزد ما ثابت نيست ، در مستدرك مىگويد : نويسنده فاضل ميرزا عبد اللّه افندى در رياض العلما طرق اسناد آن را جمعآورى كرده و گفته است : از جمله اين كه در شهر اردبيل نسخهاى از اين صحيفه را مشاهده كردم ، كه در آن نوشته شده بود ، اين صحيفه است و در آغاز آن سندش بيان شده بود ، سپس صاحب رياض العلما سند را ذكر مىكند ، امّا اسنادى كه بيان داشته از نظر رجال آن خالى از مناقشه نيست ، و آنچه مختار ما درباره اين رساله مىباشد ، اين است كه روايتى است كه به ثبوت نرسيده است ، و محتواى آن براى اثبات احكام شرعى صلاحيّت استدلال ندارد ، و كافى است در اين باره بدانيم كه علما و محقّقان بزرگ گذشته ما از اعتماد به اين كتاب اعراض كرده ، و به صدور آن از امام عليه السّلام وثوق نيافتهاند ، بنابراين دليلى وجود ندارد كه ما آن را از افادات علمى و تأليفات امام رضا عليه السّلام به شمار آوريم .
كتاب محض الاسلام
از ديگر مؤلّفاتى كه به امام رضا عليه السّلام نسبت داده شده ، كتاب محض الاسلام و شرايع الدّين است ، و صدوق در عيون آن را از فضل بن شاذان نقل كرده است ، ليكن فضل بيان نكرده كه امام عليه السّلام آن را به خواهش مأمون تأليف فرموده است « 1 » .
هامش
( 1 ) - عيون اخبار الرّضا ج 2 ص 121 .