به موسى فرمان داد تا براى بنىاسرائيل كينخواهى كند و از مديانىها انتقام بگيرد . موسى نيز از پى اين فرمان سربازان خويش را بر سر مديانىها مىفرستد و آنان مردان مديانى را مىكشند ، زنان و بچهها را به اسيرى مىگيرند ، دارايىها و چارپايانشان را يغما مىكنند ، خانههاشان را به آتش مىكشند ، شهرشان را ويران مىكنند و همراه با اسيران و غنايم به دست آمده نزد موسى باز مىگردند ، و موسى كه هنوز خرسند نبوده بر سر فرماندهان سپاه خويش ، كه زنان و بچهها را نكشته بودند ، فرياد مىكشد و فرمان مىدهد كه همهء بچه پسرها را و همهء زنان مرد ديده را بكشند و تنها دختران و زنان مرد ناديده ( باكره ) را زنده گذارند . « 1 »
اين گزارش تورات بىگمان گزارش شگفتى است و نويسندهء آن كوشيده است تا از موسى چهرهاى پيش روى خواننده گذارد ، چنان شيفتهء كشتار و نابودى مديانىها كه حتى از كشتن كودكان و زنان نيز نتوانسته چشم بپوشد . آن هم مديانىهايى كه موسى را در پناه خود گرفتند ، گرامىاش داشتند به او زن دادند و او را نزد خود نگه داشتند تا آنگاه كه سرافرازانه از آنجا براى رهايى بنى اسرائيل از ستم فرعونيان به مصر بازگشت . بىگمان موسى ( ع ) از همهء اين دروغها و گزافهها پاك است . چنان كه بىگمان در بر ساختن اين دروغها و گزافهها ، خيال بافىها و افسانهسازىهاى اسرائيلى ، تا آنجا كه توانسته ، دستدرازى كرده است . مگر اسرائيلىها ، آن هم آنگاه كه در تيه سرگردان بودند ، چنان توانى داشتند كه بتوانند مديانىها را اينگونه سركوب سازند ؟ من كه در اين باره بسيار شك دارم و نمىتوانم آن را باور كنم ! بنياد شك من گزارشهاى خود تورات « 2 » ، و نيز گزارشهاى قرآن كريم « 3 » است دربارهء ترس و بزدلى
هامش
1 : 4 ) و سرزمين موآبيان در شمال وادى حسا ( وادى زارد تورات ) جاى داشته است . سرزمينى كه از سوى شرق از بحرالميت تا صحرا و از سوى شمال تا وادى موجب ( نهر ارنون در سفر اعداد ، 21 : 13 ) گسترش داشته است . اين سرزمين مانند ادوم ، دژ و ديوارى استوار و پايگاههاى استراتژيكى مهمى هم در مرزها و هم در درون داشته است و از اين روى بنى اسرائيل هنگام گذر از تيه ناگزير از بيابانى كه روبهروى موآب بود ، چشم پوشيدند و از راه ديگر خود را به آن سوى ارنون رساندند . اما « عربان موآب » همان وادى اردن است ميان مصب يبوق و بحرالميت .
( 1 ) . سفر اعداد ، 31 : 1 - 18 .
( 2 ) . سفر اعداد ، 13 : 1 - 33 ، 14 : 1 - 35 .
( 3 ) . سورهء مائده ، آيات 22 - 26 ؛ نيز بنگريد به : تفسير جواهر ، 3 / 154 ؛ تفسير روح المعانى ، 6 / 106 - 110 ؛ تفسير طبرسى ، 6 / 65 - 69 ؛ فى ظلال القرآن ، 6 / 124 - 129 ؛ تفسير طبرى ، 10 / 171 - 190 ؛ تفسير كشاف ، 1 / 619 - 621 ؛ تفسير نسفى ، 401 - 403 ؛ تفسير ابن كثير ، 2 / 532 - 541 ؛ تفسير ابى السعود ، 2 / 17 - 19 ؛ تفسير قرطبى ، 6 / 123 - 133 .