( 1 )
318 پاسخ عمر
طب ، همان مأخذ پيشين .
عمر در پاسخ ايشان نوشت :
با كسانى كه همپيمان شما نيستند و جايگاه خويش را ترك نگفتهاند ، چون همپيمانانى كه در ديار خويش مانده و با شما به پيكار برنخاسته و پيشنهادتان را پذيرفتهاند ، رفتار كنيد . با كشاورزانى كه در سرزمين خود ماندهاند ، نيز همان رفتار را در پيش گيريد . نيز همهء كسانى كه دعوى رها نكردن سرزمين خود را دارند و ادعايشان پذيرفتنى است ، از پناه اسلام برخوردار خواهند بود . ولى چنانچه ادعايشان پذيرفته نشود ، آشكارا به آنان اعلام كنيد ( 1 ) كه با شما پيمانى ندارند . اما آنان كه به دشمن يارى نموده و از جايگاه خود كوچيدهاند ، كار ايشان از سوى خدا به شما واگذار گشته است . اگر مىخواهيد ، آنان را به ماندن در سرزمينشان فرا خوانيد كه در پناه اسلام براى شما كار كنند و سرگزيت بپردازند . چنانچه نپذيرفتند ، آنچه را كه خداوند از دارايى ايشان ، بهرهء شما ساخته است ، ميان خود بخش كنيد .
1 . بنگريد : سورهء أنفال / 58 ؛ نيز پانوشت 4 پ 316 . - م .
( 2 )
318 / 1 - 2 نامهء عتبة بن غزوان دربارهء أبلّه به عمر و پاسخ آن
طب ص 2384 - 2385 ؛ بلا ص 341 ؛ الأخبار الطّوال ، دينورى ص 123 ؛ الأموال ، ابن زنجويه ( خطّى ) ورق 21 / ب .
بلاذرى گفته است : عتبة بن غزوان ، با مردم ابلّه پيكار كرد و آنجا را با پيكار گشود . به عمر نامه نوشت و او را از اين پيروزى ، آگاه ساخت و يادآور شد كه أبلّه ، گذرگاه بحرين ، عمان ، هند و چين است .
دينورى آورده است : اما بعد ، سپاس خداى را كه ابلّه را بر ما گشود ؛ و زر و سيم و فرزندان مردم