ويحيى بن عثمان را كه علي بن سعيد از أو روايت كرده ابوعروبه حرّانى - كه از أكابر أئمة وأساطين طرف ثاني است - به نهايت قدح وجرح نواخته ، يعنى أو را برابر هسته ( 1 ) خرما هم ندانسته ، قلوب حاميان أو به قدح وجرح خسته ، پس اگر چه يحيى در ايراد اين روايت خيال هم خرما وهم ثواب در سر كرده ، لكن آخرها به عنايت منقّدين در نكال وعقاب تفضيح افتاده ! علامه ذهبي در “ ميزان الاعتدال “ گفته :
يحيى بن عثمان الحمصي ، أخو عمرو بن عثمان ، صدوق ، ليّنه أبو عروبة الحرّاني وحده ، فقال : لا يسوّي نواة في الحديث ! كان يتلقّى كلّ شيء ، وكان يعرف بالصدق ! ( 2 )
ونيز ذهبي در “ مغنى “ گفته :
يحيى بن عثمان الحمصي ، أخو عمرو ، صدوق ، ليّنه أبو عروبة الحرّاني ( 3 ) .
وپدر بزرگوار يحيى كه عثمان بن سعد است نيز مقدوح وغير سعد است ، وجارحين وقادحين أو مثل جارحين سميّ أو جمعى از أئمة سنيه وأساطين اويند .
هامش
1 . در [ الف ] اشتباهاً : ( خسته ) آمده است .
2 . ميزان الاعتدال 4 / 396 .
3 . المغنى 2 / 740 .