خلافت را - به جاى اعتماد ، خلافت مآب ارشاد كرد به ابن عباس ‹ 1561 › كه : گمان مىكنم تو را كه بگويى كه : صاحب تو اولاى مردم به خلافت است ، يعنى على ( عليه السلام ) ، ابن عباس گفت كه : آرى قسم به خدا به درستى كه من هر آينه مىگويم اين را - يعنى مىگويم كه : اولاى مردم واحقّ ايشان به خلافت علي بن أبي طالب ( عليه السلام ) است - به سبب سابقه وعلم وقرابت آن حضرت ، پس خلافت مآب هم به مزيد انصاف اعتراف به حق كرد وارشاد نمود كه : به درستى كه أو - يعنى على ( عليه السلام ) - چنان است كه ذكر كردى - يعنى آن حضرت اولاى ناس واحقّ ايشان به خلافت است به سبب سابقه فضائل ومآثر وعلم وقرابت سيد الأوائل والأواخر ( صلى الله عليه وآله ) - ولكن أو كثير الدعابة است ، يعنى مزاح بسيار دارد ( 1 ) .
واز روايت ابن قتيبة ظاهر شد كه عمر به خطاب جناب أمير المؤمنين ( عليه السلام ) گفته كه : ومانع نمىشود مرا از تو - اى على - مگر حرص تو بر خلافت ، وبه درستى كه تو احراى قوم هستى اگر والى آن بشوى به اينكه اقامه كنى - يعنى بردارى - مردم را بر حق مبين وصراط مستقيم مستبين ( 2 ) .
واما امر ثاني ( 3 ) : پس هر چند از مزيد ظهور ووضوح ، محتاج اظهار بيان
هامش
1 . الاستيعاب 3 / 1119 .
2 . الإمامة والسياسة 1 / 41 - 43 ( تحقيق الشيري ) 1 / 28 - 29 ( تحقيق الزيني ) .
3 . [ الف ] ف [ فايده : ] استخلاف مفضول وترك استخلاف أفضل ناجايز است .