از جمله مآثر عمر شمرده ، اثبات جلايل فضائل عمر به آن خواسته - كما علمت سابقاً - بلكه به سبب مزيد شغف ووله وغرام به اثبات فضائل خليفه والا مقام مكرراً روايت “ استيعاب “ را نقل كرده ، چنانچه در مقام اثبات تفضيل شيخين در “ إزالة الخفا “ گفته :
عقل در مىيابد كه صدور افعال از منبع اخلاق است هر كه را خُلق قوى [ باشد ] افعال أو محكم ومتين ظاهر خواهد شد ، وتحقيق در اين باب آن است كه در خلافت خاصه أوصاف چند است از كمالات كسبيه كه در شريعت مدار فضائل آن را نهادهاند وآن أوصاف هفتگانه است كه از لوازم خلافت خاصه شمرديم ، وأوصاف چند است از كمالات جبليّه كه مدار خلافت راشده آن را دانستهاند مانند قريشيت وسمع وبصر وشجاعت وكفايت ، وأوصاف چند است از كمالات جبليّه كه حسن سياست قوم موقوف است بر آن ، صحابه وتابعين در وقت مشورت خلافت ووقت ثناى خلفا ذكر آن أوصاف كردهاند ، صديق أكبر فاروق أعظم را أقوى مىگفت ، وفاروق أعظم حضرت صديق را أفضل مىگفت ، پس أفضل عبارت است از زيادة فضائل شرعيه كه صديقيت وشهيديت از آن قبيل است وسوابق اسلاميه از آن جمله ، وأقوى عبارت است از زيادة اخلاق جبلية كه معين بر احكام خلافت وممدّ بر حسن سياست أمت تواند بود ، روايتي چند از اين باب بنويسيم :
أخرج أبو عمر في الاستيعاب عن ابن عباس ، قال : بينا أنا
تشييد المطاعن لكشف الضغائن ( فارسي ) — صفحة 124
مساهمون: سيد محمد قلي موسوي نيشابوري كنتوري لكهنوي
ص١٢٤