نميشد تطبيق كرد يا هويتش را معلوم داشت ، ليكن كشف آثار سلسلهء اولى جنبهء تاريخى آن را محقق مىكند و از اينرو ميتوانيم حقا يادداشتهاى وقايعنگاران را قبول نمائيم كه نه فقط پادشاهان را ذكر كردهاند بلكه شهرهائى هم كه پيش از طوفان وجود داشته و مخصوصا اريدو همه را خاطرنشان نمودهاند .
قبرستان قديم در اور
در ميان اكتشافات مهمى كه در اور شده يكى هم اكتشاف يك قبرستانى است كه قبرهاى اوليهء آن شايد تقريبا در سه هزار و پانصد سال قبل از ميلاد شروع شده در صورتى كه تاريخ آخرين قبور آن شايد به سه هزار و يكصد سال قبل از ميلاد ، تاريخ تاسيس اولين سلسلهء اور كه تا دو هزار و نهصد سال قبل از ميلاد سلطنت كردهاند ، تنزل مىكند . قبرهاى پادشاهان عبارت مىباشد از يك رشته ساختمانهائى كه در زير دخمهها و حفرهها به عمل آمده است و از شاهكارهاى حيرتانگيز معمارى آنزمان كه كشف شده است اينكه سومريان نه فقط ستون به كار بردهاند بلكه از طاق و گنبد و نيز قبه ، هزاران سال پيش از اينكه آنها در اروپا سرشناس بشوند ، باخبر بودهاند .
يك انكشاف حيرتانگيز ديگر اين است كه در دفن جنازهء شاه رسم بود كه انسانهاى زيادى را قربانى كنند و با وى دفن نمايند . در قبر ملكه شوبآد « 1 » عدهاى از بانوان دربار را قربانى كردهاند كه در دو رديف موازى هم قرار گرفتهاند . در اينجا دو اسكلت يافتهاند كه يكى در بالاى سر و ديگرى در پائين پاى تابوت واقع شدهاند .
به اين آداب هولناك دفن ابدا اشارهاى در هيچجا نشده است كه ميتوان آن را اينطور توجيه نمود كه سلاطين ادوار قديمه مقام الوهيت داشتهاند و همين خود به تنهائى ثابت مىكند كه بايد اين مقابر خيلى قديم باشند . در اين قبور از هدايا و تقديمىها يكى جامهاى طلا و نقره است براى شرب و ديگر كاسههاى گلى ، خنجرها با تيغهء طلا ، مهره يا دانههاى تسبيح طلا و سنگ لاجورد و نيز كلاهخود شگفتآورى از طلا ميباشند . يكنوع قبور خيلى قديمترى زير مقابر شاهى يافت شدهاند كه در آنها امهارى داراى نقوش تصويرى با طرحهائى از خطوط كشف شدهاند .
اين امهار كه قدمت آنها خيلى زياد است با طرحهاى خطى آرايش يافتهاند مشابه نقوشى كه در يك طبقه قبل از اين بواسطهء هيئت دومرگان در شوش كشف
هامش
( 1 ) -Chub - Ad .