سرزمين اصلى سومريان
يك مسئله بسيار مهمى كه در آن پيشرفت نمايانى حاصل شده همانا مسئله سومريان است كه : آنها كىها بودند ؟ سر زمين اصلى آنان كجا بود ؟ و چه وقت به بابل رسيدهاند ؟
سومريان ، يكقوم تيرهموى كه در مدونها به « سياهسران » ضبط شده از نژاد هند و اروپائى بودند . سرزمين اصلى آنها كوهستان بود و اين از آنجا معلوم شده است كه آنها خدايانشان را در حالتى كه روى كوهها ايستادهاند نمايش دادهاند و نيز از طرز معمارى مساكن و اماكن اوليهء آنها كه بر ساختمانهاى از الوار قرار گرفته برميآيد كه سرزمين مزبور سرزمين جنگل و بيشه بوده است . آيهاى هم كه در سفر تكوين توراة مسطور است بشرح زير مىباشد « واقع شد كه چون از مشرق كوچ ميكردند هموارئى در زمين شنعار يافتند و در آنجا سكنى گرفتند « 1 » » و اين بيشك راجع است بسومريان و اينكه شنعار همان سومر بوده اشعار ديگريست باينمطلب شده و گذشته از همه انكشافى كه اخيرا در درهء سند به عمل آمده آثار تمدن بسيار مشابه با آثار سومر از زير خاك بيرون آمده كه آن دنيائى را متحير كرده است . كتيبه يا نقوش و خطوط روى مهرهاى چهارضلعى كه درنتيجهء حفريات مزبور بدست آمده با مال سومريها همانند و شباهت فوقالعادهء ساختمانها و نيز مجسمه يا اشكال و تصاوير ساختهء از گل و شن تمامى آنها ثابت مينمايد كه اين دو تمدن از يك ريشه يا مبدء مشتركى برخاسته و گواهى است بر اينكه سرزمين اصلى آنها يعنى سومريان در بعضى نقاط كوهستانى مشرق ايران و افغان يا بلوچستان بوده است .
ما شرحى در فصل پنجم راجع بافسانهء اوانس « 2 » مذكور داشته و گفتيم كه او قومى عجيب الخلقه را در خليج فارس نيك تربيت كرده كشاورزى ، پيشه و هنر و طرز عمل كردن در فلزات را به آنها آموخت . در اينجا باز دليل داريم كه سومريان ، تمدن عاليترى از خود نشان داده ، از راه دريا به بابل رسيدهاند و آنها سكنهء اراضى باطلاقى را مغلوب ساخته شهرهائى بنا نمودند ، چه اينكه سومريها قطعا شهرنشين بودهاند ، چون مسئله كاوش و كشف آثار باستان در عصر حاضر پيشرفتى بسزا دارد ما اميدواريم كه در ظرف ده سال بعد بندرى كه اين فاتحين از آنجا كار مهم و معركهجوئيهاى خودشان را آغاز كردهاند مكشوف گردد و اگر از من سؤال شود كه اين فحص و بازرسى
هامش
( 1 ) - سفر تكوين باب 11 آيه 2 .
( 2 ) -Oannes .