معنى لغات : « تَحِلَّةَ » از حلّ بمعنى گشودن و تحلَّة أيمان يعنى انجام كارى كه سوگند بىاثر شود « صَغَتْ » يعنى ميل كرد يا به تنگنا گرفتار شد .
« سائِحاتٍ » يعنى گذرا و با كوشش در كار خود .
شأن نزول : طبرى : بعضى گفتهاند : چون پيغمبر روزى با كنيز خود ماريه در خانه ى زن ديگرش حفصه دختر عمر خلوت كرد و آن روزى بود كه به خانه ى حفصه بسر مىبرد و نوبت او بود . آن زن خشمگين شد كه چرا بروز نوبت من در خانه ى من با كنيز خود خلوت مىكنى ؟ پيغمبر به او فرمود : براى خاطر تو او به من حرام باد . و يا اين كار در خانه ى عايشه شد و حفصه خبردار شد و پيغمبر به او فرمود عايشه را از اين سرگذشت خبردار مكن ولى چون آن دو نفر پشتيبان يكدگر بودند حفصه عايشه را خبردار كرد و او خشمگين شد و دست برنداشت تا عاقبت پيغمبر سوگند ياد كرد كه هرگز با ماريه خلوت نكند . اين آيه براى سرزنش پيغمبر و حلال را بر خود حرام كردن آن حضرت نازل شد .
مجمع : نقل است كه پيغمبر پس از نماز صبح از اطاق همه ى زنهاى خود سركشى ميكرد . روزى براى حفصه يا امّ سلمه يا زينب دختر جحش عسلى آورده بودند و او براى پيغمبر آورد و عايشه را غيرت بجنبيد كه پيغمبر در خانهء آنها زمانى بيش از ديگران مىماند و كنيزى حبشى داشت او را سپرد كه وارسى كند پيغمبر چرا در آن خانه بيش از دگر خانه ها مىنشيند ؟ چون معلوم شد براى
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 307
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٠٧