« يُوقَ شُحَّ - الخ » 16 مجمع : امام صادق عليه السّلام فرمود : آنكه زكات مال خود پرداخت مشمول اين جمله است .
كشف : شحّ مال مردم حلال شمردن است . بعضى گفتند : جلوگيرى از زكات است .
« تُقْرِضُوا اللَّه - الخ » 17 نيشابورى : كى بدبختتر از آن مردم است كه خدا براى او قرض مىخواهد و او با آن اندازه احتياج كه به دادن چنين قرضى دارد براى پس از مرگش از دادن قرض به خداوند و سود بردن هميشگى خوددارى مىكند و پسانداز مىكند براى وارث خود و او نمىداند كه از اين اندوخته ى بزرگ خودش هم بهره اى مىبرد يا نه ؟
سخن ما : 1 - شش آيت اوّل تا « وَاللَّه غَنِيٌّ حَمِيدٌ » شبيه است به آن آيات كه به مكّه نازل شده است براى توجه دادن بكافران آن حقيقتى را كه معنى خالق و اللَّه و مفاد اين گونه كلمات است و بدور است از همه ى عوارض و خواصّ جسمى و در آخر با يادآورى سرگذشت بدگذشتگان بيدارباش است براى خوددارى از دنبالگيرى فكر و سخن آنگونه مردم و جمله ى « فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ » شايد بقرينه ى جمله ى بعد « وَإِلَيْه الْمَصِيرُ » اشاره باشد به اين كه شما را چنان به صورت نيكو آفريد كه لايق بازگشت بسوى خود كرد ولى حيوانات را به اين نكوئى نيافريد و بازگشت بسوى او نمىكنند و نابود مىشوند .
2 - از آيت هفتم « زَعَمَ الَّذِينَ - الخ » تا آيت دهم « بِئْسَ الْمَصِيرُ » يادآورى است و معرفى براى همان مردم كه همان آفريدگار است كه هميشه با او سر و كار خواهيد داشت و مرگ قدرت او را از شما دور نمىكند و رستاخيز و گرفتارى و آسايش آينده حقّ است و درست .
3 - بقيّه آيات تا آخر يادآورى است در برابر آنها كه خداى خوبى را غير از خداى بدى مىدانند و گفته شده است بديها و ناگواريها كه بشما مىرسد آن هم بقدرت آفريدگار است پس فرمانبرى لازم است و براى اثبات توحيد و ابطال
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 289
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٨٩