باب ( نهم ) اعتقاد در استطاعت
ابن بابويه رحمة اللَّه عليه گويد :
اعتقاد ما در اين باب همان است كه امام موسى بن جعفر عليهما السّلام فرموده در وقتى كه شخصى گفت : آيا بنده مستطيع نميشود ؟ آن حضرت فرمود : بلى مىشود بعد از چهار چيز ، بيمانع بودن شخص ، و صحت جسم ، و سلامت اعضاء و وارد شدن سببى براى او از جانب خدا و چون باتمام رسد اينها بنده مستطيع است ، يكى عرض نمود مثل چه ؟ آن حضرت فرمود مثل اينكه شخص بيمانع است و صحيح بدن و سالم الاعضاء
هامش
خلق كرده است تا توحيد را كسب كنند و بدست آورند و شاهد گفتار ما قول حقتعالى است :وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ( سوره ذاريات آيه 56 ) پس خداوند بيان فرمود كه بندگان را خلق كرده تا آنكه او را عبادت كنند و ستايش نمايند .
و بتحقيق كه از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله روايتى وارد شده كه عامه و خاصه آن را بقبول تلقى كردهاند فرمود :
كل مولود يولد فهو على الفطرة و انما ابواه يهودانه و ينصرانه
. يعنى هر فرزندى كه از مادر متولد شود بر فطرت توحيد است و جز اين نيست كه پدر و مادرش او را يهودى و نصرانى ميگردانند ، و اين نيز مبين صحت گفتار ما است كه پيش از اين ذكر نموديم ؛ از اينكه خداوند خلايق را آفريد تا او را عبادت كنند و آنها را ايجاد فرمود : كه توحيد او گويند و او را يگانه دانند و جز اين نيست كه گمراهان از پيش خودشان و از پيش كسانى كه آنها را گمراه كردهاند از جن و انس به غير از حقتعالى آمدهاند ، يعنى خود آنها گمراهى را برگزيدند نه آنكه خداوند قضا فرموده بود بر ايشان ضلالت را .
و آنچه را كه آورده شيخ ابو جعفر در بيان خلق كردن خداوند خلق را و هدايت و راهنمائى آنان را به راه راست . چنان است كه ذكر فرموده است و تحقيقا در اين موضوع مصاب است و راه نيكى را پيموده و آنچه را كه عدل اقتضا مىكند و عقل بر آن دلالت مينمايد فرموده است و اين خلاف مذهب مجبره است كه گفتار خدا را رد ميكنند ، و در اقوال خود با دلايل عقلى مخالفند . مفيد ( ترجمه از مصحح است )