هر كس كه خواهد دانش آدم ، فهم نوح ، زهد يحيى و نيروى موسى بن عمران را بنگرد ، به على كه مجمع خصال اين بزرگ مردان است نگاه كند [ چرا كه او جامع امتيازات خاصهء اين بزرگواران و مظهر صفات اين پيامبران عالى قدر مىباشد ] .
« 38 » بيهقى با اسناد به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كه فرمود : هر كس بخواهد به آدم در علمش ، به نوح در تقوا ، به ابراهيم در خليليت ، به موسى در هيبت و به عيسى در عبادتش ، نگاه كند بايد به على نگاه كند كه او جامع ويژگيهاى اين بزرگواران است .
« 39 » و از كتاب مناقب [ حارث اعور همدانى ] نقل شده كه گفت : اطلاع يافتيم كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم در ميان اصحاب خود بود و به آنها فرمود : هم اكنون آدم را در علمش ، و نوح را در بينشش و ابراهيم را در خلّتش ، به شما نشان خواهم داد ؛ همزمان با بيان رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم على عليه السّلام به جمع ياران پيامبر پيوست . ابو بكر كه در بين جمعيت بود گفت : يا رسول اللَّه ، مردى را با سه تن از پيامبران عظيم الشأن ، مقايسه نمودى بر او گوارا و آفرين باد ، بفرمائيد اين مرد كيست ؟ رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود ، آيا او را نمىشناسى ؟
گفت : نه يا رسول اللَّه خدا و رسولش داناترند ، فرمود : آن مرد على بن ابى طالب مىباشد .
ابو بكر در مقام تمجيد و ستايش على عليه السّلام ، به وى رو نموده گفت : بر تو گوارا باد اين منقبت ، آيا مانند تو اى ابو الحسن كسى هست كه چنين منصبى داشته باشد ؟ هرگز !
هامش
( 38 ) . بيهقى در فضائل الصحابة به جاى خلت ابراهيم ، حلم او را نام برده و الغدير ، ج 3 ، ص 355 همين نقل را بازگو نموده ؛ كفاية الطالب ، باب 23 ، ص 122 ؛ ترجمة امام على عليه السّلام من تاريخ دمشق ابن عساكر ، ج 2 ، ص 280 ، شمارهء 811 ؛ فرائد السمطين ، ج 1 ، ص 170 ، شمارهء 131 ؛ ذخائر العقبى ، ص 93 ؛ لسان الميزان ، ج 6 ، ص 24 ، شمارهء 88 ؛ مناقب خوارزمى ، فصل هفتم ، ص 40 و در فصل نوزدهم ، ص 219 مقتل خوارزمى ، فصل چهارم ، ص 44 ؛ مناقب امام امير المؤمنين عليه السّلام ابن مغازلى ، ص 212 ، شمارهء 256 ؛ شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد ، ج 9 ، ص 168 ، خطبهء مختارهء 154 .
( 39 ) . مناقب خوارزمى ، فصل هفتم ، ص 45 ؛ الغدير ، ج 3 ، ص 358 .