فراگرفته و جز او كسى از دانشمندان شيعه ، به اين لقب [ علّامهء مطلق ] ملقّب نگرديد « 1 » .
امير مصطفى تفرشى در كتاب نقد الرجال خود گويد : او حسن بن يوسف بن على بن مطهر ابو منصور حلّى است . سپس در توصيف وى عنان قلم بركشيده و با زبان اعتذار گويد : به خاطرم مىرسد كه او را توصيف نكنم ! زيرا كتابم گنجايش نام علومى را كه مىدانست ، تصنيفاتى كه بر جاى گذارده ، فضايلى كه دارا بود و محامدى كه داشت ، ندارد و آنچه را كه مردم در بارهء فضيلت و نيكوكارى او بر زبان دارند ، بىترديد او برتر و بالاتر از گفتار آنان است . او بيش از هفتاد كتاب در اصول ، فروع ، طبيعيات ، الهيّات و جز آن به يادگار نهاد ، خداوند آرامگاه او و پدر و فرزندش را نورانى گرداند و بهترين جزاى نيكوكاران را به او كرامت نمايد « 2 » .
صاحب كتاب منهج المقال گويد : حسن بن على بن مطهر ، ابو منصور علّامهء حلى ، در شهر حلّه متولّد گرديد و در آنجا سكونت داشت . خصال برجسته و نيكوكاريهاى او از حدّ شمارش برتر است و هرگز پنهان نخواهد ماند « 3 » .
امل الامل جلد دوم ، همان تذكرة المتبحرين شيخ حرّ عاملى است كه يك بار در اول مقدمه ( 85 ) محقق محترم به آن اشاره كرده است و تكرار آن معنايى ندارد ! ! ! مولى نظام الدين قرشى در كتاب نظام الأقوال ، گويد : حسن بن يوسف بن على مطهّر حلّى ملقب به جمال الدين و مكنّى به ابو منصور - كه خداوند روح وى را پاك سازد - بزرگ طايفه ، علّامهء زمان و صاحب تحقيق و تدقيق است . او استاد متأخرين است چرا كه دانشمندان پس از او همه از وى استفاده بردهاند ، به فضل و برترى مشهور و نيازى به توصيف ندارد « 4 » .
هامش
( 1 ) . اعيان الشيعه ، ج 5 ، ص 396 - 397 .
( 2 ) . اعيان الشيعه ، ج 5 ، ص 396 - 397 .
( 3 ) . أعيان الشيعه ، ج 5 ، ص 397 .
( 4 ) . أعيان الشيعه ، ج 5 ، ص 397 .