قولي آنكه ده فرسنگ است ودر قولي ديگر دو فرسنگ وأو يكى از منازل متبركهء نبوي است - صلىاللَّه عليه وآله وسلم .
ذوالجيفه : در مساجد تبوك مذكور شد .
ذات الحماط : در مساجد مذكور شد .
ذات الخطمي : در مساجد تبوك گذشت .
ذات الرضمه : « 1 » به تحريك وسكون ضاد قريب صفراست ورضمتان نيز گويند .
ذات الرقاع : چاه أيام جاهليّت [ 140 - ب ] در نزديك نخل وقولي آنكه كوهى است كه در آن كوه سفيدى وسياهى وسرخى است وقولي آنكه در آنجا درختى است مسمّا به اين اسم وقولي آنكه بنابر آنكه در آنجا عَلَمْها ورأيتها ترتيب وترقيع كردهاند مُسمّا شده است غزوهء ذات الرقاع به اين اسم وقولي آنكه در آنجا صلات خوف گزارده آنجا را به اين اسم ناميدهاند كانّه كه نماز را در آنجا مرقعه ساختهاند وگفته است كه أبو موسى اشعرى به سبب آن مسمّا شده به اين اسم به سبب پيچيدن صحابه در پاهاى خود خرقهها ، همچنان كه در صحيح مسلم است .
ذات النصب : به ضم نون وصاد مهمله وباي موحده موضعي است در معدن قبلي كه پيغامبر - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - بلال بن الحارث اقطاع نموده ميان أو ومدينهء مُشرّفه چهار بريد است .
ذُباب : همچو غراب وكُتاب كوهى است كه مسجد رأيت بر بالاى اوست .
ذرع : نام چاه خطمه « 2 » است .
ذرْوان : در منازل بنى زريق است در قبله خانههايى كه در قبلهء مسجد است وبئر ذروان به أو منسوب است .
ذَفِران : به فتح أول وكسر ثاني وبعد از آن راء مهمله ونون در آخر كلمه واديى است كه در مساجد طريق مكة مذكور شده .
هامش
( 1 ) - ل ، م : ذات الرضم .
( 2 ) - ل : حطمه .