خداى تعالى مىفرمايد :
. . . لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ . .
. « 1 » ؛ كسى بهجز خدا آن ساعت را ظاهر و روشن نتواند كرد .
أماد السّماء ؛ آسمان را به حركت آورده . « حد » گويد : و روايت شده أمار - با راء .
مؤلف : روايت دوم اصحّ است ؛ زيرا موافق لفظ قرآن است . در صحاح گويد : ماد الشيء يميد ميدا ؛ يعنى حركت كرد . و مار الشيء يمور مورا ؛ يعنى جنبيد .
خداى تعالى مىفرمايد :
يَوْمَ تَمُورُ السَّماءُ مَوْراً
« 2 » ؛ روزى كه آسمان سخت جنبش كند . ضحّاك گفته : يعنى تموج موجا ؛ به حركت و موج آيد . . .
و فطرها ؛ بشكافد آن ( آسمان ) را .
خداى تعالى مىفرمايد :
إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ
« 3 » ؛ هنگامىكه آسمان شكافته شود .
و أرجّ الأرض ؛ زمين را به لرزه آورد . رجّه ؛ او را به حركت و جنبش آورد .
خداى تعالى مىفرمايد :
إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا
« 4 » ؛
آنگاه كه زمين سخت به حركت و لرزه درآيد .
و أرجفها ؛ و سخت تكان دهد .
خداى تعالى مىفرمايد :
يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ وَ كانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا
« 5 » ؛
آن روزى كه زمين و كوهها بلرزد و تلّ ريگى شود و چون موج روان گردد .
و قلع الجبال و نسفها ؛ كوهها را از جا كنده و كوبيده و هموار گرداند . در صحاح گويد : نسفت البناء نسفا ؛ بناء را ويران كردم .
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً * فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً * لا تَرى فِيها عِوَجاً وَ لا أَمْتاً
« 6 » ؛
اى رسول ! از تو هرگاه پرسند كه كوهها ( روز قيامت ) چه مىشود جواب ده كه ،
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 187 .
( 2 ) . طور ( 52 ) آيهء 9 .
( 3 ) . انفطار ( 82 ) آيهء 1 .
( 4 ) . واقعه ( 56 ) آيهء 4 .
( 5 ) . مزمّل ( 73 ) آيهء 14 .
( 6 ) . طه ( 20 ) آيات 105 - 107 .