گفتهاند : نصارا .
گفته : حقا كه شما نصاراييد اگر نمىگفتيد كه : « مسيح پسر خداست » .
آنان گفتهاند : شما هم مسلمانيد اگر نمىگفتيد : « هر چه خدا بخواهد و هر چه محمّد بخواهد » .
طفيل صبحگاهان خواب خود را نقل كرد تا اينكه به سمع مبارك رسول خدا صلى الله عليه و آله رسيد .
رسول خدا صلى الله عليه و آله بعد از نماز براى مردم خطبه خواند و فرمود : همانا طفيل خوابى ديده و آن را براى بعضى نقل كرده است . شما سخنى مىگوييد كه حيا مانع من مىشود از اينكه شما را از آن باز دارم . نگوييد هرچه خدا بخواهد و هر چه محمّد بخواهد ، تنها بگوييد : « هر چه خدا بخواهد » . « 1 »
مؤلّف : در صورت صحّت خبر ، مقصود اين است كه آنان در احكام تشريعى مىگفتند : « هر چه خدا بخواهد و هر چه محمّد بخواهد » . و از آنجا كه خواست رسول خدا صلى الله عليه و آله ضمنى و تابع ارادهء خداوند است ، پس گفتار آنان دروغ نبوده ، بدين جهت آن حضرت صلى الله عليه و آله در ابتدا به علت مانع شدن حيا آنان را نهى نفرمود ، ولى از جايى كه ترك آن اولى بوده اخيراً آنان را بازداشته است . و امّا در امور تكوينى قطعاً مانند چنين گفتارى شرك است .
18 - عبور بر قبر حاتم طائى
ايضاح فضل بن شاذان : در مقام ردّ بر كسانى كه منكر رجعت شدهاند با آنكه خودشان رواياتى نقل كردهاند كه دالّ بر رجعت است ، از جمله اين روايت را آورده :
هامش
( 1 ) - اسد الغابه : 3 / 53