مؤلّف : اگر چه يزيد تنها حسين عليه السلام را كشته ، ولى از جهتى قتل امام حسن عليه السلام نيز به سبب او بوده است ؛ بنابر اين ، تعبير مار كه دو ستاره - يعنى حسن و حسين عليهما السلام - را بلعيده ، به يزيد صحيح است .
چنانچه ابوالفرج در كتاب مقاتل الطالبيّين آورده : معاويه مىخواست براى پسرش يزيد از مردم بيعت بگيرد . و هيچ چيز بر او دشوارتر از بيعت گرفتن از امام حسن عليه السلام و سعد بن ابى وقّاص نبود . بدين جهت با نيرنگ به آنان سم خورانيد كه بر اثر آن از دنيا رفتند .
مغيره گفته : معاويه به دختر اشعث ( همسر امام حسن عليه السلام ) پيغام داد كه اگر حسن عليه السلام را مسموم كند او را به پسرش يزيد تزويج نمايد . و صد هزار درهم براى او فرستاد . ولى وى را به پسرش يزيد تزويج نكرد . و به جاى او به مردى از آل طلحه وى را تزويج نمود و از او فرزندانى بهم رسيد . و بعد از اين هرگاه ميان اين فرزندان و ديگر خانوادههاى قريش اختلاف و نزاعى پيش مىآمد ، قريشيان از روى ملامت و تحقير به آنان مىگفتند : اى فرزندان سم دهندهء شوهران .
ابن حفص گفته : حسن عليه السلام و سعد پس از ده سال از امارت معاويه ، به فاصله چند روز از دنيا در گذشتند و مردم مىگفتند : معاويه به آنان سم خورانده است . « 1 »
مؤلّف : امّا اينكه معاويه ، سعد را مسموم نمود ؛ براى اين بودكه سعديكىاز شش نفر شوراى خلافت عمر بود و با زنده بودن او معاويه نمىتوانست فرزندش يزيد را جانشين خود كند .
و امّا علت مسموم نمودن امام حسن عليه السلام هم اين بود كه معاويه در ضمن صلحنامهاش با امام حسن عليه السلام تعهّد كرده بود كه خلافت را پس از خودش به آن حضرت عليه السلام برگرداند .
هامش
( 1 ) - مقاتل الطالبيين : 80