فرو رفته بر او فرياد مىكشند « 1 » .
2 - آزمايش بينايى و بويايى و گويايى
( 1 ) از امير المؤمنين از مردى كه ديگرى بر سرش كوفته بود و مضروب ادّعا مىكرد بينايى و بويايى و گويايى خود را از دست داده پرسش نمودند .
امير المؤمنين - عليه السلام - فرمود : اگر راست مىگويد سه ديه طلب دارد .
پرسيدند ، چگونه معلوم مىشود ؟
امير المؤمنين فرمود : بوياييش بدين وسيله آزمايش مىشود كه پارچهء نيمسوزى زير بينى او مىگيرند ، اگر در جاى خود ايستاده و حركت نكرد راست گفته ، و اگر سر را دور كرد و چشمانش اشك آورد دروغ گفته است ؛ و آزمايش بيناييش بدين ترتيب كه چشمانش را در مقابل قرص خورشيد باز نگه مىدارند ، اگر بدون اختيار چشمان را بر هم زد دروغ گفته و گرنه راست گفته است .
و اما گويائيش ؛ سوزنى در زبان او فرو مىبرند پس اگر خون سرخ بيرون آمد دروغ گفته ، و اگر خون سياه خارج شد راست گفته است « 2 » .
3 - ضعف بينايى
( 2 ) امير المؤمنين - عليه السلام - بينايى چشم مردى را كه ضربهاى به چشمش خورده و بيناييش كم شده ولى به ساختمان چشم آسيبى نرسيده بود چنين آزمايش نمود :
پارچهاى بر چشم سالمش بست ، و آنگاه مردى به دستور آن حضرت تخممرغى در برابر چشم معيوبش گرفته و اندك اندك از او دور شده تا جايى كه مضروب ادّعا كرد كه آن را نمىبيند ، پس آن نقطه را نشانه كرد و چشم سالمش را نيز بدان گونه آزمايش نموده و آنگاه تفاوت دو مسافت را مشخص كرده ، به همان نسبت به او
هامش
( 1 ) - فروع كافى ، ج 7 ، ص 324 ، حديث 9 .
( 2 ) - فروع كافى ، ج 7 ، ص 323 ، حديث 7 .