معاويه در رسيدن به اين مكان پيشدستى كرده و با سپاه خود آبگير و قلعه آن را به اشغال درآورده تا از دسترسى امام على ( ع ) و يارانش به آب جلوگيرى كند . وقتى كه امام ( ع ) به صفين رسيد و رفتار معاويه را مشاهده كرد به وى پيام داد كه ميانه آب و سپاهيان را خالى كند اما معاويه درخواست وى را رد كرد . ابن عاص به معاويه گفت : آب را رها كن زيرا در حالى كه تو سيرابى ، على تشنه نخواهد ماند . معاويه سخن او را نيز نپذيرفت تا آنكه سپاه امام ، اردوى شام را به عقب رانده و آبگير را به اشغال درآوردند . در اينجا معاويه به ابن عاص گفت : گمان مىكنى كه على از دسترسى ما به آب جلوگيرى كند همانگونه كه ما چنين كرديم ؟ ابن عاص پاسخ داد : على آنچه را بر او روا داشتى بر تو روا نمىدارد . « 1 » امام ( ع ) كسى را نزد معاويه فرستاد تا به او بگويد : ما تو را به آنچه انجام دادى ، نمىگيريم ، به سوى آب رو كه ما و شما در آن برابريم . « 2 »
شگفت نيست كه معاويه آب را منع كند و على ( ع ) آن را براى همه روا بدارد ! زيرا در اين سو امامت بر حق و رحمت فراگير قرار دارد و در آن سوى فرصت طلبى و كين . استاد جورج جرداق بعد از نقل داستان آب مىنويسد : « اگر
هامش
( 1 ) - تاريخ طبرى : 3 / 569 ، وقعه صفين : 161 ، الاخبار الطوال : 168 ، شرح النهج : 3 / 318 .
( 2 ) - سپاه امام به سوى دشمنان تاختند و آنان را وادار به ترك آبشخور كردند و بر آن تسلط يافتند .
گروهى از ياران امام اصرار بسيار داشتند كه امام ، معاويه را از آب منع كند همانگونه كه وى اين كار را كرده بود . امام با رد درخواست آنان گفت : آنچه را نادانان كنند انجام نمىدهم . كتاب خدا را بر آنان عرضه و به راه راست دعوتشان خواهيم كرد و اگر نپذيرند تيزى شمشير را به آنان خواهيم نمود : منهاج البراعه : 4 / 310 ، شرح المختار : 46 ، وقعه صفين : 539 ، الفصول المهمه :
1 / 447 و 497 كه در اين كتاب نويسنده جمله را اين گونه ذكر كرده : همانا خداوند سبحان آب را جارى نمود كه همگان از آن بهره گيرند نه آنكه گروهى آن را از گروه ديگر بازگيرند .