حالت فرآيند حتمى آن بىمسئوليتى در انتخاب عثمان بود ، همانگونه كه جنگ و آشوب ميان مسلمانان نيز پيامد كشتن وى بود .
اين پرسش به انديشه هركس كه عثمان و تاريخ زندگانى وى را قبل و پس از خلافت مىشناسد ، مىآيد كه چرا عثمان پس از رسيدن به خلافت چنين رفتار خصمانهاى را با برگزيدگان صحابه مانند ابن مسعود و عمار بن ياسر و ابو ذر « 1 » در پيش گرفت ؟ آيا عثمان و اين عده همرزم و در يك جبهه همراه رسول خدا با دشمنان اسلام نمىجنگيدند ؟ آيا در كار حكومت و گردآورى اموال مزاحمتى براى وى پديد آوردند ؟ عثمان چگونه پيشگامى ابو ذر در ايمان و سختىهاى وى در راه خدا و جايگاهش را نزد پيامبر ( ص ) به فراموشى سپرد ؟
آيا اين سخن پيامبر ( ص ) درمورد وى نبود كه فرمود : در زير آسمان آبى و بر روى زمين خاكى كسى راستگوتر و ركگوتر از ابو ذر نيست . » « 2 » ( چگونه )
هامش
( 1 ) - ابن مسعود خوردن شراب توسط وليد بن عقبه را زشت و منكر شمرد اما عثمان از وى برآشفت و شانههايش را شكست و دهش را از او باز داشت چرا كه منكرى را برنتابيده بود . ابو ذر را نيز تبعيد كرد زيرا حق مىگفت و به حق مىخواند و عمار را دشنام داد و دستور داد وى را با اهانت از مجلسش اخراج كنند و براى تبعيدش تلاش نمود چرا كه هنگام شنيدن خبر مرگ ابو ذر بر وى رحمت فرستاده بود .
( 2 ) - المستدرك على الصحيحين : 3 / 385 ح 5461 و 5467 ، الطبقات الكبرى : 4 ق 1 / 161 ، مسند احمد : 2 / 163 و 175 و 223 و 5 / 147 و 155 و 159 و 165 و 166 و 172 و 174 و 351 و 356 و : 6 / 442 ، صحيح بخارى : مناقب ابو ذر ، صحيح ترمذى و مسلم باب مناقب ، سنن ابن ماجه : 1 / 55 ح 156 ، مسند طيالسى : ح 458 ، طبرى و ابن اثير در غزوه تبوك ، الفتح الربانى : 22 / 270 ، كشف الخفاى : 2 / 231 ح 2173 ، الجامع الصغير : 5 / 679 ، كنز العمال : 4 / 228 و : 11 / 667 ، تذكرة الحفاظ : 1 / 18 ، سير اعلام النبلاء : 2 / 59 ، الكاشف : 2 / 424 ح 6613 ،