( 1 )
وحدت بخشيدن به صفوف شيعيان
فاجعهء كربلا ، شيعيان را وحدت بخشيد و روح همكارى را ميان آنان به وجود آورد ، پس از آنكه از كمبود هيجان و فداكارى در دفاع از عقيدهء خود ، مبنى بر شرعى بودن حق خلافت خاص اهل بيت ، رنج مىبردند ، آن احساس ، دگرگون شد و قوىترين نيروى فعّالى گشتند كه براى سرنگونى حكومت امويان شتافتند و همگى با شعار : « يا لثارت الحسين » ، براى خونخواهى حسين ، بپاخاستند .
( 2 ) يكى از نويسندگان مىگويد : « اين حادثهء زشت و منكر ، تا آخرين حدّ ، تشيّع را صفا بخشيد و عاملى براى وحدت شيعيان و هيجان آنان براى يارى دادن به مذهبشان گرديد و سببى شد براى قيامهاى خروشانشان تا از قاتلان حسين ، انتقام بگيرند » « 1 » .
( 3 ) « بروكلمان » نيز اين مطلب را با اين گفتهاش مؤكد مىنمايد : « آن خونهايى كه زمين كربلا را سيراب نمود ، روح تشيّع را در دل شيعيان ، صفا بخشيد و به آنان اين احساس را داد كه بايد صفوف خود را متحد سازند » .
( 4 ) كشتار كربلا ، احساسات و غمها را در دل شيعيان ، برانگيخت و آنان را به اين باور رساند كه پيش از هر چيز ، به ضرورت اتحاد براى گرفتن انتقام شهادت امام بزرگوار بينديشند ، كسى كه به خاطر عدالت و بازپس گرفتن حقوق ستمديدگان و رنجكشيدگان ، بپاخاسته بود » .
هامش
( 1 ) ادب السياسة فى العصر الاموى ، ص 40 .