( 1 ) 6 - اين جنگ ، حرمت عترت پاك را مورد تعدّى قرار داد كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آن را مقارن با كتاب خدا شمرده و آن را كشتى نجات و امنيّت بندگان خدا قرار داده بود و از همان روز بود كه شمشيرها در برابر عترت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كشيده شد و ناكسان ، ريختن خون آنان را روا داشتند و فرزندانشان را به اسارت بردند ، و بنى اميه در واقعهء كربلا ، براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و فرزندانش ، حرمتى را رعايت نكردند و همهء حرمتها را در برابر آنان ، شكستند .
اينها بعضى از پسماندههاى جنگ جمل بود كه براى مسلمين ، در همهء دورانهاى تاريخ ، سنگينترين زيانها را به بار آورد .
( 2 )
قاسطين
هنوز امام عليه السّلام از جنگ با ناكثين - آن گونه كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله آنها را نامگذارى كرده بود - آسوده نشده بود كه براى جنگ با قاسطين - چنان كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آنها را ناميده بود - آماده گرديد .
( 3 ) امام ، تصميم گرفت از بصره به كوفه برود تا براى جنگ با دشمنى بزرگ يعنى معاوية بن ابى سفيان كه با پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله جنگيده و در اين راه بسيار سخت كوشيده بود ، آماده شود و معاويه در مخالفت با اسلام و دشمنى با اهل آن ، دستكمى از پدرش نداشت و مسلمانان نخستين ، با نگاه شك و ريبت به اسلام آوردن آنان مىنگريستند و او توانسته بود كه با حيله و نيرنگ ، قلب خليفهء دوّم را تسخير كند و جايگاه مهمى را نزد وى به دست آورد تا آنجا كه او را والى شام قرار داد و در تأييد و تقويتش بسيار كوشيد . پس از فوت وى ، عثمان نيز او را بر سر جاى خود باقى گذاشت و قلمروش را گسترش داد و معاويه در شام باقى ماند و همانند كسى