هستيم و او را فريفتند تا آنگاه كه آمد بر او شورش كردند . او و اهل بيتش را از كوچك و بزرگ كشتند ، سپس به خونخواهى وى برخاستند . آيا كسى چنين چيزى را شنيده است ؟ » « 1 » .
( 1 )
حرص و طمع
خوى ديگرى نيز وجود دارد كه در محافل كوفه حاكم بود يعنى خود را به خاطر ماديات و تلاش در راه به دست آوردنش از هر طريقى به هلاكت افكندن است ، آنان در راه به دست آوردن آن ، اهميتى به ننگ و رسوايى نمىدادند ، اين حالت ، نقش مهمى در ناكامى قيام مسلم داشت ؛ زيرا فرزند زياد اموال را سخاوتمندانه به بزرگان و اشراف مىبخشيد ، آنان به سرعت به سوى وى شتافتند و به مسلم خيانت كردند و پيمانش را شكستند و ابن زياد با پول خود آنان را مالك شد و آنها را براى جنگ با ريحانهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرستاد ، در حالى كه آنان سوگندهاى مؤكدى براى يارى و حمايت آن حضرت به جاى آورده بودند .
( 2 )
تحت تأثير تبليغات واقع شدن
پديدهء ديگر از پديدههاى اجتماع كوفه ، سرعت تحت تأثير تبليغات قرار گرفتن بود بدون اينكه در مورد واقعيّت آنها بررسى و تعمّق نمايند ، امويان ، اين حالت را در روزهاى « مسكن » « 2 » به كار گرفتند و در ميان لشكر عراق ، شايع
هامش
( 1 ) مختصر البلدان ، ص 173 .
( 2 ) محلّى است در كوفه ( مترجم ) .