( 1 ) 1 - « اشعث بن قيس » : وى ، در ايام عثمان ، زمينهاى وسيعى را در عراق خريدارى كرد و در طليعهء فئودالهاى آن روزگار قرار داشت ، او كسى است كه امام را بر پذيرش حكميت مجبور ساخت ؛ زيرا حكومت آن حضرت ، منافع و امتيازات خاص او را تهديد مىكرد .
( 2 ) 2 - « عمرو بن حريث » : او ثروتمندترين فرد كوفه بود « 1 » و نقش مهمى در نابودى قيام مسلم و فلج كردن حركت آن داشت .
( 3 ) 3 - « شبث بن ربعى » : وى از طبقهء اشرافى برجسته در كوفه « 2 » و يكى از كسانى بود كه مردم را از يارى مسلم بازمىداشت همچنانكه وى فرماندهى يكى از سپاهها را در جنگ با حضرت حسين عليه السّلام بر عهده داشت .
( 4 ) اينان ، برخى از توانگران آن دوره مىباشند كه قدرتى براى فرزند مرجانه و بازوى نيرومند وى بودند كه قيام مسلم را برانداخت ، زيرا در كوفه صاحب نفوذ گستردهاى بودند و توانستند مخالفت خود را با مختار اعلام كنند با وجود آنكه تودههاى عظيمى از مردم با وى بودند كه موالى و بردگان را شامل مىشد ، هم آنان بودند كه حكومت وى را برانداختند .
( 5 ) اما اكثريت غالب در اجتماع كوفه ، به دولت ارتباط داشتند و مواد معيشتى خود را از دولت دريافت مىكردند به اين اعتبار كه كوفه ، اردوگاه اصلى دولت بود و حكومت مخارج آن را تأمين مىنمود كه بسيارى از اين افراد ، از محروميت و بينوايى ، رنج مىبردند . « شاعر اسدى » زندگى اقتصادى نامناسب خود را در قصيدهاى كه با آن ، يكى از بزرگان را مدح مىگفت ، بيان مىدارد كه از احسان
هامش
( 1 ) در طبرى آمده است كه « عمرو بن حريث » ، ثروتمندترين اهل كوفه بود .
( 2 ) حياة الشعر فى الكوفة ، ص 168 .