آورد » .
« و آنچه از بدعت و گفتار ناصواب به وجود آوردهاند كه به پيشگاه خداوند ، بالا برده نمىشود » .
« بيعتى را در پى بيعتى ديگر شكستند كه اگر امروز تعهد كنند ، فردا خيانت مىنمايند » .
( 1 ) آنان به اين ويژگى نزد همهء محققان شناخته شدند كه « فلهوزن » معتقد است آنان متردد و متقلبند و نظم و طاعت را نمىشناسند و اخلاص سياسى و نظامى به طور كلى نزد آنان شناخته شده نبوده است . اين مطلب را « وزترشنين » محقق نيز تأكيد نموده مىگويد : از صفت برجسته بارز آنان ، پا در هوايى و تقلّب و سلب اعتماد از خودشان مىباشد « 1 » .
( 2 ) اين پا در هوايى در زندگى آنان ، تنها مربوط به عامهء آنها نبود ، بلكه حتى در ميان متفكران و اديبان آنان نيز شايع بود ، زيرا « سراقه » ، شاعر معروف در برابر مختار ايستاد و در واقعهء « جبانة السبيع » ، در نبرد بر عليه وى شركت كرد ، ولى هنگامى كه مختار پيروز شد ، سراقه به اسارت ياران وى در آمد و او را به زندان افكندند ، سراقه ، به عذرخواهى از مختار پرداخت و در مدح وى شعر سرود و اصول قيامش را ياد كرده ، در تمجيد وى مبالغه نمود كه از جملهء گفتههاى وى در مورد او اين است :
نصرت على عدوك كل يوم * بكل كتيبة تنعى حسينا
كنصر محمد فى يوم بدر * و يوم الشعب اذ لاقى حنينا
فاسجح اذ ملكت فلو ملكنا * لجرنا فى الحكومة و اعتدينا
هامش
( 1 ) السيادة العربية ، ص 74 .