هم تفاوت دارند ، اگر به زارع بگويد در يكى از اين زمينها زراعت كن وآن را معين نكند
مزارعه باطل است . نهم خرجى را كه هر كدام آنان بايد بكنند معين نمايند ، ولى اگر خرجى را
كه هر كدام بايد بكنند معلوم باشد ، لازم نيست آن را معين نمايند .
مسأله 2230 - اگر مالك با زارع قرار بگذارد كه مقدارى از حاصل براي أو باشد
وبقيه را بين خودشان قسمت كنند ، چنانچه بدانند كه بعد از برداشتن آن مقدار ، چيزى باقي
مىماند مزارعه صحيح است .
مسأله 2231 - اگر مدت مزارعه تمام شود وحاصل بدست نيايد ، چنانچه مالك
راضى شود كه با اجاره يا بدون اجاره زراعت در زمين أو بماند وزارع هم راضى باشد مانعى
ندارد واگر مالك راضى نشود ، مىتواند زارع را وأدار كند كه زراعت را بچيند واگر براي
چيدن زراعت ضررى به زارع برسد لازم نيست عوض آن را به أو بدهد ، ولى زارع اگر چه
راضى شود كه به مالك چيزى بدهد ، نمىتواند مالك را مجبور كند كه زراعت در زمين بماند .
مسأله 2232 - اگر به واسطه پيش آمدى زراعت در زمين ممكن نباشد مثلا آب از
زمين قطع شود در صورتي كه مقدارى از زراعت بدست آمده باشد حتى مثل قصيل كه مىتوان
به حيوانات داد آن مقدار مطابق قرارداد مال هر دوى آنها است ، ودر بقيه مزارعه باطل
است ، واگر زارع زراعت نكند ، چنانچه زمين در تصرف أو بوده ومالك در آن تصرفى نداشته
است ، بايد اجاره آن مدت را به مقدار معمول به مالك بدهد .
مسأله 2233 - اگر مالك وزارع صيغه خوانده باشند ، بدون رضايت يكديگر
نمىتوانند مزارعه را به هم بزنند ، وهمچنين است اگر مالك به قصد مزارعه زمين را به كسى
واگذار كند وطرف هم به همين قصد بگيرد ، ولى اگر در ضمن خواندن صيغه مزارعه شرط
كرده باشند كه هر دو يا يكى از آنان حق به هم زدن معامله را داشته باشند مىتوانند مطابق
قرارى كه گذاشتهاند معامله را به هم بزنند .
مسأله 2234 - اگر بعد از قرار داد مزارعه ، مالك يا زارع بميرد مزارعه به هم نمىخورد
وارثشان بجاى آنان است ، ولى اگر زارع بميرد وشرط كرده باشند كه خود زارع زراعت را انجام
دهد ، مزارعه به هم مىخورد ، وچنانچه زراعت نمايان شده باشد ، بايد سهم أو را به ورثهاش
بدهند وحقوق ديگرى هم كه زارع داشته ، ورثه أو ارث مىبرند ، ولى نمىتوانند مالك را مجبور
كنند كه زراعت در زمين باقي بماند .
مسأله 2235 - اگر بعد از زراعت بفهمند كه مزارعه باطل بوده چنانچه تخم مال
مالك بوده حاصلى هم كه به دست مىآيد مال أو است وبايد مزد زارع ومخارجى را كه كرده