وكرايه گاو يا حيوان ديگرى را كه مال زارع بوده ودر آن زمين كار كرده به أو بدهد ، مگر در
صورتي كه باطل شدن مزارعه به جهت آن باشد كه قرارداد كرده باشند همه حاصل مال
مالك باشد در اين فرض لازم نيست مالك چيزى به زارع بدهد واگر تخم مال زارع بوده
زراعت هم مال أو است وبايد اجاره زمين وخرجهائى را كه مالك كرده وكرايه گاو يا حيوان
ديگرى كه مال أو بوده ودر آن زراعت كار كرده به مالك بدهد مگر در صورتي كه باطل
شدن مزارعه به جهت آن باشد كه قرارداد كرده باشند همه حاصل مال زارع باشد در اين فرض
لازم نيست زارع چيزى به مالك بدهد ودر اين مسأله تفصيلي است كه بايد به حاشية
توضيح المسائل رجوع شود .
مسأله 2236 - اگر تخم ، مال زارع باشد وبعد از زراعت بفهمند كه مزارعه باطل
بوده ، چنانچه مالك وزارع راضى شوند كه با اجرت يا بىاجرت زراعت در زمين بماند
اشكال ندارد ، واگر مالك راضى نشود ، پيش از رسيدن زراعت هم مىتواند زارع را وأدار
كند كه زراعت را بچيند ، وزارع اگر چه راضى شود چيزى به مالك بدهد ، نمىتواند أو را
مجبور كند كه اجاره بدهد وزراعت را در زمين باقي بگذارد .
مسأله 2237 - اگر بعد از جمع كردن حاصل وتمام شدن مدت مزارعه ريشه زراعت
در زمين بماند وسال بعد دو مرتبه حاصل دهد ، چنانچه مالك وزارع از زراعت صرف نظر كرده
باشند ، حكم مباهات را دارد واگر قرارداد كرده باشند كه همه محصول وريشه مشترك باشد
بايد قسمت كنند واگر قراردادشان فقط در مورد محصول سال أول باشد محصول سال دوم مال
صاحب تخم مىباشد .