احكام مزارعه
مسأله 2228 - مزارعه آن است كه مالك زمين يا كسى كه زمين در اختيار أو است با
زارع به اين قسم معامله كند كه زمين را در اختيار أو بگذارد ، تا زراعت كند ومقدارى از
حاصل آن را به مالك بدهد .
مسأله 2229 - مزارعه چند شرط دارد : أول آن كه صاحب زمين به زارع بگويد زمين را
به تو واگذار كردم وزارع هم بگويد قبول كردم ، يا بدون اين كه حرفى بزنند مالك ، زمين را
واگذار كند براي مزارعه وزارع تحويل بگيرد . دوم صاحب زمين وزارع هر دو مكلف وعاقل
باشند وبا قصد واختيار خود مزارعه را انجام دهند وحاكم شرع آنان را از تصرف در اموالشان
جلوگيرى نكرده باشد بلكه اگر در حال بالغ شدن سفيه باشند اگر چه حاكم شرع جلوگيرى
نكرده باشد نمىتوانند مزارعه را انجام دهند واين حكم در همه معاملات جارى است . سوم همه
حاصل زمين به يكى اختصاص داده نشود . چهارم سهم هر كدام بطور مشاع باشد مثل نصف
يا ثلث حاصل ومانند اينها وبايد تعيين شده باشد ، پس اگر قرار دهند حاصل يك قطعه مال
يكى وقطعه ديگر مال ديگرى صحيح نيست ، ونيز اگر مالك بگويد در اين زمين زراعت
كن وهر چه مىخواهى به من بده صحيح نيست . پنجم مدتي را كه بايد زمين در اختيار زارع
باشد معين كنند وبايد مدت به قدرى باشد كه در آن مدت بدست آمدن حاصل ممكن باشد .
ششم زمين قابل زراعت باشد واگر زراعت در آن ممكن نباشد اما بتوانند كارى كنند كه
زراعت ممكن شود ، مزارعه صحيح است . هفتم اگر در محلى هستند كه مثلا يك نوع زراعت
مىكنند چنانچه اسم هم نبرند همان زراعت معين مىشود ، واگر چند نوع زراعت مىكنند
بايد زراعتى را كه مىخواهد انجام دهد معين نمايند ، مگر آن كه معمولى داشته باشد كه به همان
نحو بايد عمل شود . هشتم مالك ، زمين را معين كند ، پس كسى كه چند قطعه زمين دارد وبا