احكام جعاله
مسأله 2218 - جعاله آنست كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براي أو انجام
مىدهند مال معينى بدهد ، مثلا بگويد هر كس گمشده مرا پيدا كند ، ده تومان به أو مىدهم
وبه كسى كه اين قرار را مىگذارد جاعل وبه كسى كه كار را انجام مىدهد عامل
مىگويند ، وفرق بين جعاله واين كه كسى را براي كارى أجير كنند ، اين است كه در اجاره
بعد از خواندن صيغه ، أجير بايد عمل را انجام دهد وكسى هم كه أو را أجير كرده اجرت را به
أو بدهكار مىشود ، ولى در جعاله عامل مىتواند مشغول عمل نشود وتا عمل را انجام ندهد ،
جاعل بدهكار نمىشود .
مسأله 2219 - جاعل بايد بالغ وعاقل باشد واز روى قصد واختيار قرارداد كند
وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد ، بنا بر اين جعاله آدم سفيهى كه مال خود را در كارهاى
بيهوده مصرف مىكند اگر حاكم شرع أو را از عمل منع كرده باشد يا در حال بالغ شدن سفيه
باشد ، صحيح نيست .
مسأله 2220 - كارى را كه جاعل مىگويد براي أو انجام دهند ، بايد حرام نباشد ،
ونيز بايد بىفائده نباشد كه غرض عقلائي به آن تعلق نگرفته باشد ، پس اگر بگويد هر كس
شراب بخورد ، يا در شب به جاى تاريكى برود ده تومان به أو مىدهم ، جعاله صحيح نيست .
مسأله 2221 - اگر مالي را كه قرار مىگذارد بدهد معين كند مثلا بگويد هر كس
أسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به أو مىدهم ، لازم نيست بگويد آن گندم مال كجاست
وقيمت آن چيست ولى اگر مال را معين نكند مثلا بگويد كسى كه أسب مرا پيدا كند ده من
گندم به أو مىدهم ، بايد خصوصيات آن را كاملا معين نمايد .
مسأله 2222 - اگر جاعل مزد معينى براي كار قرار ندهد ، مثلا بگويد هر كس بچه