( مسأله 1743 ) : كسى كه از معدن چيزى بدست مىآورد ، بايد خمس آن را
بدهد چه معدن روى زمين باشد يا زير آن ، چه در زمينى باشد كه ملك است يا
جائى باشد كه مالك ندارد .
( مسأله 1744 ) : اگر نداند قيمت چيزى را كه از معدن در آورده به 15 مثقال
طلاى مسكوك مىرسد يا نه ، بنابر احتياط لازم بايد به وزن كردن يا از راه ديگر
قيمت آن را معين كند .
( مسأله 1745 ) : اگر چند نفر چيزى را از معدن در آورند ، كه قيمت آن به 15
مثقال طلاى مسكوك مىرسد ، هر چند سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد بايد
خمس آن را بدهند .
( مسأله 1746 ) : اگر معدنى را كه در زمين ديگرى است در آورد ، چنانچه
بي اذن أو در آورده ، آنچه از آن بدست مىآيد مال مالك زمين است ، واگر به
مقدار نصاب برسد چون مالك زمين براي بدست آوردنش خرجى نكرده بايد
خمس همه آنچه را كه از معدن در آمده بدهد .
3 - گنج
( مسأله 1747 ) : گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان
باشد وكسى آن را بيابد ، وطورى باشد كه به آن گنج بگويند .
( مسأله 1748 ) : اگر شخص در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى بيابد ، مال
خود أو است ، وبايد خمس آن را بدهد .
( مسأله 1749 ) : نصاب گنج 15 مثقال طلاى مسكوك است .
( مسأله 1750 ) : اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى بيابد وبداند مال
كسى كه قبلا زمين را از أو خريده نيست ، مال خود أو مىشود ، وبايد خمس آن را
بدهد ، ولى اگر احتمال دهد كه مال مالك قبلي زمين بوده بنابر احتياط واجب بايد
به أو خبر دهد ، وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، به كسى كه پيش از أو مالك
زمين بوده خبر دهد ، وبه همين ترتيب به همه كساني كه پيش از أو مالك