كند يا مطابق احتياط - كه آن را احتياط مستحب مىگويند - رفتار نمايد .
( مسأله 11 ) : تقليد مجتهد مرده هر چند اعلم از زنده باشد ، جايز نيست .
ولى اگر مجتهدي كه از أو تقليد كرده از دنيا برود ، در مسائلي كه عمل به فتواى أو
نموده ، اگر از مجتهد زنده اعلم است بايد بر تقليد أو باقي بماند ، واگر مجتهد زنده
اعلم از أو است بايد از زنده تقليد كند ، واگر تساوى يا اعلميت مرده معلوم نباشد
بعيد نيست مخير باشد گر چه عدول به زنده أولى وأحوط است ، مگر آن كه فتواى
مجتهدي كه از أو تقليد كرده مطابق احتياط باشد ، كه أحوط وأولى بقاء است .
( مسأله 12 ) : اگر در مسأله اى فتواى مجتهدي را ياد گرفته وعمل كرده
باشد ، وپس از فوت أو در همان مسأله بنابر وظيفة اش از مجتهد زنده تقليد نمايد ،
دوباره نمىتواند آن را مطابق فتواى مجتهدي كه از دنيا رفته است انجام دهد . مگر
آن كه معلوم شود مجتهد ميت اعلم بوده ، ومقلد اشتباهى مجتهد زنده را اعلم
دانسته ، كه بايد بر تقليد ميت اعلم در آنچه عمل نموده باقي باشد .
( مسأله 13 ) : احكامى را كه شخص غالبا به آنها نياز دارد واجب است ياد
بگيرد .
( مسأله 14 ) : اگر براي مكلف مسأله اى پيش آيد كه حكم آن را نداند ، اگر
ممكن است بايد صبر كند تا فتواى مجتهد اعلم را بدست آورد ، واگر ممكن نيست
بايد احتياط كند ، وچنانچه تأخير موضوع واحتياط ممكن نباشد ، جايز است با
رعايت مراتب اعلميت از غير اعلم تقليد نمايد .
( مسأله 15 ) : كسى كه فتواى مجتهدي را به ديگرى گفته سپس فتواى آن
مجتهد تغيير كرده لازم نيست به أو خبر دهد ، مگر اين كه بداند آن شخص به
سكوت أو اعتماد مىكند كه فتوا تغيير نكرده ، ولى اگر پس از گفتن فتوا بفهمد
اشتباه كرده در صورت امكان بايد اشتباه را بر طرف كند .
( مسأله 16 ) : مكلفى كه اعمال خود را مدتي بدون تقليد انجام داده است ،
چنانچه اعمال أو با احتياط يا دستور مجتهدي كه فعلا بايد از أو تقليد نمايد مطابق
بوده ، اعمال أو محكوم به صحت است ، وگر نه محكوم به بطلان است .
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — صفحة 10
مساهمون: السيد محمد علي الأبطحي
ص١٠