علّامه طباطبايى رضوان اللّه عليه گويد : مقصود از اين كتاب در آيهء شريف به طورى كه از سياق و مسير عبارات به دست مىآيد ، قرآن كريم است ، به چه دليل ؟
فرمايش خداوند متعال در آيهء قبلى كه فرمود : آنچه كه از « كتاب » به تو وحى كرديم ، اين خود صراحت بر اين مطلب دارد ، چون « الف و لام » در « الكتاب » براى عهد است نه « الف و لام جنس » و لذا به قول كسانى كه « الف و لام » را براى جنس گرفته كتاب را مطلق كتابهاى آسمانى دانستهاند كه بر پيامبران نازل مىشود ، نبايد اعتنا كرد .
كلمهء « من عبادنا » احتمال دارد كه كلمه « من » براى تبيين يا ابتدائيّت و يا تبعيض باشد . . . .
دربارهء « آن بندگان برگزيده خدا » نيز اختلاف شده است ، آنچه كه در روايات وارد شده و از معصومين عليهم السّلام آمده و بر طبق آنها عدّهاى قائل به اين مطلب شدهاند ، آن است كه مقصود از بندگان برگزيده ، ذرّيّه و اولاد حضرت رسول از فرزندان حضرت فاطمه عليها السّلام است . . . .
و اينكه آنان را به سه گروه ظالم و مقتصد و سابق بالخيرات تقسيم نموده ، احتمال دارد كه ضمير « منهم » به همان بندگان برگزيده برگردد كه هر سه گروه در ارث شريكند ، گرچه وارث حقيقى آن كسى است كه عالم به كتاب و حافظ آن باشد و اوست كه نسبت به خيرات سابق و پيشگام است . « 1 »
اخبار و روايات
( 1 ) 1 - از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه به خاطر عظمت حضرت فاطمه عليها السّلام خداوند ذرّيّه آن حضرت را بر آتش جهنّم حرام كرده است و دربارهء آنان اين آيهء شريف نازل شده است :
ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ . . .
« 2 »
( 2 ) 2 - از عبد خير ، از حضرت على عليه السّلام روايت شده كه فرمود : از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از تفسير اين آيه پرسش كردم . حضرت فرمود : آنان ذريّه و فرزندان تو مىباشند كه در
هامش
( 1 ) الميزان ، ج 17 صص 44 - 45 .
( 2 ) تفسير صافى ، ذيل آيهء 35 سورهء فاطر .