( 1 ) ابن ماجه و ترمذى و احمد و حاكم و ديگران احاديثى را در اين باره نقل كردهاند ، لكن ما در هر موردى كه بخارى و مسلم روايتى را نقل كرده باشند نيازى به نقل از ديگران نمىبينيم .
از مصادر و مآخذ اماميّه روايتى است كه نعمانى در كتاب الغيبه نقل كرده است از حضرت صادق - عليه السلام - كه آن حضرت فرمود : « براى قائم پنج نشانه است . . . » و از آن جمله فرو رفتن در زمين بيداء را برشمرد . « 110 »
( 2 ) در روايت ديگرى كه از آن حضرت نقل شده است راوى مىگويد : عرض كردم : آيا نشانهاى پيش از ظهور هست ؟ فرمود : آرى . عرض كردم : آن چيست ؟
فرمود : « نابودى يك فرد عباسى - تا آنكه گفت : و فرو رفتن در بيداء » . « 111 »
( 3 ) در روايت ديگرى از آن حضرت نقل شده كه :
« از نشانههاى حتمى كه چارهاى جز از به وقوع پيوستن آن پيش از قيام قائم نيست ، خروج سفيانى و فرو رفتن در بيداء است . » « 112 »
شيخ مفيد « 113 » در ضمن بيان نشانههاى ظهور گفته است : « و فرو رفتن در بيداء » .
( 4 ) در كتاب منتخب الاثر « 114 » از تفسير كشّاف در تفسير آيهء شريفهء
وَ لَوْ تَرى إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ
از ابن عبّاس نقل مىكند كه اين آيه دربارهء « فرو رفتن در بيداء » مىباشد ، و داستان از اين قرار است كه هشتاد هزار نفر به جنگ كعبه مىروند تا آن را ويران كنند ؛ وقتى وارد صحراى بيداء مىشوند زمين آنها را فرو مىبرد .
( 5 ) در همان كتاب منتخب الاثر از مجمع البيان در تفسير همين آيه از ابو حمزهء ثمالى روايت شده كه گويد از حضرت على بن الحسين و حسن بن حسن بن على شنيدم كه مىفرمودند : آن لشكر بيداء است كه از زير پايشان
هامش
( 110 ) غيبت نعمانى / 252 ؛ غيبت شيخ طوسى / 267 .
( 111 ) غيبت نعمانى / 262 .
( 112 ) غيبت نعمانى / 264 .
( 113 ) ارشاد / 334 .
( 114 ) منتخب الاثر / 456 .