گرفته مىشوند . « 115 »
( 1 ) در همين كتاب از امّ سلمه روايت شده است كه مىگويد : رسول خدا فرمود :
« پناهندهاى به خانهء كعبه پناه مىبرد ، خداوند لشكرى را برمىانگيزاند ؛ تا اين كه به بيداء مىرسند - بيداء مدينه - زمين آنها را فرو مىبرد . » « 116 »
( 2 ) در تفسير برهان نيز چندين روايت در اين موضوع نقل كرده است : از آن جمله از ابو خالد كابلى از حضرت باقر - عليه السلام - روايت كرده است كه آن حضرت فرمود :
« قائم خروج مىكند و حركت مىكند تا اينكه به بيداء مىرسد ، لشكريان سفيانى به سوى او حركت مىكنند . پس خداوند متعال به زمين فرمان مىدهد تا پاهاى آنها را بگيرد ، و آن مصداق فرمايش خداوند است كه مىفرمايد :
وَ لَوْ تَرى إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ . . .
« 117 »
( 3 ) اين فرو رفتن در زمين كه وعده داده شده گرچه يك مسألهء اعجازى است ، لكن با قانون معجزات منافات ندارد ، بلكه به تمام معنى با آن قاعده سازگار و همراه است كه از خود روايات هم دليلش روشن مىشود كه اين عمل اعجازى به خاطر نجات آن كسى است كه به خانهء خدا پناهنده شده ، و يا آن گروهى است كه يار و ياور و نيرو ندارند ؛ و ما را همين اندازه كفايت مىكند كه بدانيم اين عدّهء پناهنده به خانهء خدا ، طرفداران حق و ياوران حقيقتند كه پيروزى روز موعود متوقّف بر وجود آنها است ، چه اينكه خود حضرت بقيّة اللّه ( ع ) هم جزء آنان باشد - چنان كه روايت اوّل و آخر بر آن دلالت مىكرد - و يا اينكه در بين آنان نباشد ؛ و همين اندازه براى ضرورت انجام معجزه ما را كفايت مىكند ؛ زيرا قبلا گفتهايم كه هر آنچه كه ظهور متوقّف بر آن است مىبايست انجام گردد ، زيرا با غرض و هدف الهى كه هدايت بشر باشد ارتباط و وابستگى دارد و اين مهمترين و
هامش
( 115 ) منتخب الاثر / 456 ؛ مجمع البيان 2 / 875 در تفسير سورهء سبأ .
( 116 ) منتخب الاثر / 456 ؛ مجمع البيان 2 / 875 در تفسير سورهء سبأ .
( 117 ) تفسير برهان 3 / 355 .