و از آن جمله طلوع خورشيد از مغربش مىباشد . ظاهر آن است كه اين نشانه مربوط به نشانههاى چسبيده به قيامت و نزديك به آن است ، زيرا در احاديث اين نشانه را مربوط به هنگامى دانستهاند كه كسانى كه قبلا ايمان نياوردهاند ، ايمان آوردن در آن هنگام برايشان سودى ندارد ، و آن بنا به تفسير مشهور روز قيامت است . و بنابر آن خروج خورشيد از مغرب وقتى است كه نظام موجود به هم بخورد و قيامت نزديك شود .
( 1 ) و امّا اين كه از علائم ظهور باشد بطورى كه در دوران غيبت كبرى ايجاد شود جز به روايت ارشاد ( كه قبلا گفتيم نمىشود به آن براى اثبات يك امر تاريخى استناد كنيم ) نمىتوان استناد كرد .
در برخى از روايات طلوع خورشيد از مغرب به ظهور حضرت بقيّة اللّه - عليه السلام - بعد از غيبت تفسير شده است .
( 2 ) شيخ صدوق در كتاب كمال الدين با اسنادش از نزال بن سبره روايت كرده است كه : حضرت على - عليه السلام - روزى براى ما سخنرانى فرمود و بعد از حمد و ثناى الهى و درود بر محمّد و آل سه مرتبه فرمود : از من بپرسيد اى مردم پيش از آنكه مرا از دست بدهيد . صعصعة بن صوحان از جا بلند شد و گفت : اى امير المؤمنين دجال چه وقت بيرون مىآيد ؟ حضرت دربارهء او صحبتهائى كردند و در ضمن فرمايشاتشان فرمودند : او را خداوند متعال در شام مىكشد ، به دست كسى كه عيسى بن مريم پشت سر او نماز مىخواند .
( 3 ) بعد از آنكه فرمايشات حضرت تمام شد ، نزال بن سبره گويد كه به صعصعة بن صوحان گفتم : مقصود حضرت از اين فرمايش چه بود ؟ صعصعه پاسخ داد : اى سبره آن كس كه عيسى بن مريم پشت سرش نماز مىخواند دوازدهمين نفر از خاندان پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله - و نهمين فرزند حسين بن على - عليه السلام - است ، و او خورشيدى است كه از مغربش طلوع مىكند و در نزد ركن و مقام ظاهر مىشود ، و زمين را پاك مىكند و ميزان عدالت را مىنهد ، و هيچكس به ديگرى ستم نخواهد كرد . . . تا آخر حديث « 95 » .
هامش
( 95 ) كمال الدين / 525 - 532 ؛ سفينة البحار در ذيل كلمهء دجّال .