محصول كمك نكند زكات آن يك دهم است واگر با دلو ومانند آن آبيارى شود وبه آب
نهر وباران محتاج نباشد ولى با آب نهر وباران هم آبيارى شود وآنها به زياد شدن
محصول كمك نكنند زكات آن يك بيستم است .
( مسأله 1874 ) اگر زراعتى را با دلو ومانند آن آبيارى كنند ودر زمينى كه پهلوى
آنست زراعتى كنند كه از رطوبت آن زمين استفاده نمايد ومحتاج به آبيارى نشود زكات
زراعتى كه با دلو آبيارى شده يك بيستم وزكات زراعتى كه پهلوى آن است يك دهم
مىباشد .
( مسأله 1875 ) مخارجى را كه براي گندم وجو وخرما وانگور كرده است بنابر
احتياط واجب نمىتواند از حاصل كسر نموده وملاحظه نصاب نمايد . پس چنانچه
يكى از آنها پيش از ملاحظه مخارج به " 288 " من " 45 " مثقال كم برسد بايد زكات آن را
بدهد .
( مسأله 1876 ) بذرى را كه به مصرف زراعت رسانده چه از خودش بأشد يا خريده
بأشد بنابر احتياط واجب نمىتواند از حاصل كسر كند وسپس ملاحظه نصاب بنمايد ،
بلكه نصاب را نسبت به مجموع حاصل بايد ملاحظه نمايد .
( مسأله 1877 ) آنچه كه دولت از عين مال مىگيرد زكات آن واجب نيست مثلا اگر
حاصل زراعت " 850 " كيلو گرم بأشد ودولت " 50 " كيلو گرم را بعنوان ماليات بگيرد
فقط زكات در " 800 " كيلو واجب مىشود .
( مسأله 1878 ) مصارفى كه انسان پيش از تعلق زكات يا بعد از آن نموده بنابر
احتياط واجب نمىتواند از حاصل كسر نموده وفقط زكات بقيه را بدهد .
( مسأله 1879 ) واجب نيست صبر نمايد تا جو وگندم به حد خرمن برسد وانگور
وخرما خشك گردد وآنگاه زكات را بدهد بلكه همين كه زكات واجب شد جائز است
مقدار زكات را قيمت نموده وبه عنوان زكات قيمت آن را بدهد .
( مسأله 1880 ) بعد از آن كه زكات تعلق گرفت مىتواند عين زراعت يا خرما وانگور
را پيش از درو كردن يا چيدن به مستحق يا حاكم شرع يا وكيل حاكم شرع مشاعا