آمدند پس از نماز گذاردن نيز دستور حركت داد تا آخرهاى شب اين چنين مىراندند تا آن گاه كه فرود آمدند همه را خواب فرا گرفت ، و صبح نيز دستور حركت داد ، و همچنين مىراندند و هيچ به ايشان فرصت آسودگى و برخورد نداد تا آن كه به مدينه رسيدند و اين فتنه را با حكمت خود اين چنين خاموش كرد .
دومين برخورد اين گروه در سقيفهء بنى ساعده بود وقتى كه رسول خدا ( ص ) بدرود حيات گفت ، انصار در سقيفهء بنى ساعده گرد آمدند تا سعد بن عباده انصارى سبائى را به خلافت پيامبر و زعامت مسلمانان برگزينند مهاجرين نيز خود را به سقيفه رسانيدند و در برابر آنان جبهه گرفتند و خلافت ابو بكر را پيش كشيدند و در اين نبرد و درگيرى بر آنان غالب آمدند و ابو بكر را بر كرسى حكومت نشاندند و خلافت را در قريش مستقر ساختند و يك حكومت قرشى به پا كردند و از آن تاريخ انصار را از حكومت و از تمام امور سياسى و اجتماعى دست خالى و دور ساختند ، نه در جنگها امارات و فرماندهى كلّ قوا را به آنان مىدادند و نه در شهرستانى بزرگ فرماندار و يا در استانها والى و استاندارشان مىنمودند ، مگر در موارد بسياد كم و استثنايى . « 1 »
در دوران عثمان
اوضاع مسلمانان بدين گونه جريان مىيافت و زمان بدين منوال پيش مىرفت تا به دوران عثمان رسيد در آن دوران وضع كار و رژيم حكومت به طور كلّى عوض گرديد حكومت و سلطه و قدرت قريش به سلطنت و حكومت خاندان بنى اميه تبديل شد و اعضاى خاندان اموى و افرادى از قبايل همپيمانان ايشان تمام مقامها و پستهاى حساس را به دست گرفتند ، در مصر ، شام ، كوفه ، بصره ، مكّه ، مدينه و يمن و كشورهاى پهناور اسلامى به سمت استاندارى و يا فرماندارى منصوب گرديدند و در اين شهرها و مراكز اسلامى به حكومت و فرمان روايى مطلق بى قيد و شرط رسيدند ، و بعد از آن كه افراد خاندان اموى بر اوضاع مسلمانان تسلّط يافتند آزار و اذيّت و ستمگرى و زورگويى را
هامش
( 1 ) . چنان كه اين حقيقت با بررسى اساسى و نسبت قبيلگى امرا و فرماندهان دوران ابو بكر ، عمر و عثمان روشن ميگردد .