اعراب :
جمله يعلمه : در موضع نصب و عطف به « وجيهاً » است و ممكن است موضعى از اعراب نداشته باشد چون عطف بر جمله ايست كه وضعى از اعراب ندارد « جمله كذلك اللَّه . . . » و رسولا منصوب است به « نجعله » مقدر . زجاج گويد معنى چنين است « يكلمهم رسولا بانى قد جئتكم - در حالى كه پيامبر است با آنها سخن ميگويد كه من پيامبر آمدهام شما را » و تفصيل بيشتر آن را در ضمن تفسير گفتهام « مترجم » بما تأكلون ممكن است موصول باشد يعنى آنچه را ميخوريد خبر مىدهم و ممكن است مصدرى باشد يعنى از خوردن و ذخيره كردنتان خبر مىدهم و معنى اول بهتر است .
تفسير :
وَ يُعَلِّمُهُ الْكِتابَ
: مراد از كتاب كتابت و نوشتن است - از ابن جريح . وى گويد كه خداوند 9 جزء خط نويسى را به عيسى داد و بديگر مردم يك جزء داده و گفته شده مراد بعضى از كتبى است كه خداوند بر انبياء فرستاده « غير از تورات و انجيل » مثل زبور - ( از ابى على جبائى ) و اين معنى به ظاهر كلام شايستهتر است .
وَ الْحِكْمَةَ
: ( و حكمت ) يعنى فقه و علم حلال و حرام ( از ابن عباس ) چنان كه از نبى اكرم « صلى اللَّه عليه و آله » روايت شده كه به من قرآن داده شد و دو مثل قرآن . و گفته شده كه مراد به آن سنن و احكام است و گفتهاند مراد جميع چيزهايى است كه خداوند بوى آموخته از اصول دين .
وَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ
: ( و تورات و انجيل ) علت ذكر جداگانه از ايندو با اينكه در كلمه حكمت هر دو داخلند براى توجه دادن بجلالت آن دو است مثل آيه
« وَ مَلائِكَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبْرِيلَ وَ مِيكالَ »
كه جبرئيل و ميكائيل را دوباره ذكر كرده براى بزرگى مقام آن دو - در اينجا خداوند متعال داستان مريم را قطع كرده و بقيه داستان در سوره مريم خواهد آمد و ابتدا كرده بداستان عيسى و فرموده :
وَ رَسُولًا إِلى بَنِي إِسْرائِيلَ
: ( قرار داديم او را پيامبرى براى بنى اسرائيل ) يعنى قرار داديم او را پيامبرى براى بنى اسرائيل يا اينكه با آنان تكلم ميكرد در حالى كه رسول