صحيح اين است كه اين آيه در احد آمده بواسطه اينكه اكثر علماء بر اين قولند و سياق كلام نيز مقتضى همين امر است و اما اينكه خداوند فرموده
( لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ )
با اينكه بر اوست دعوت آنان بسوى خدا و اداء تبليغ خود زيرا مراد دفع اينها نيست بلكه معنى اينست كه : بر تو نيست ( يعنى به اختيار تو نيست ) هيچ چيز از عقاب و استيصال و لعن و نفرين بر ايشان تا زمانى كه توبه كنند و اينكه آيه موجز است و مختصر چون معنى معلوم است و خداوند تدبير پيغمبر را براى مردم در جنب تدبير خود ناچيز ميشمارد گويا ميفرمايد : به هيچ وجه بر تو نيست ( يعنى به اختيار تو نيست ) چيزى از كارهاى ايشان .
أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ
- در معناى اينجمله دو وجه است :
1 - يعنى بايشان لطف مىكند و توفيق توبه بايشان ميدهد پس توبه ايشان را بلطف خود مىپذيرد .
2 - اگر توبه كنند قبول ميفرمايد .
و اين مطلب جز براى خدا صحيح نيست زيرا اوست كه مالك جزاء و ثواب يا عقاب است .
أَوْ يُعَذِّبَهُمْ
يعنى اگر توبه نكنند عذابشان كند .
فَإِنَّهُمْ ظالِمُونَ
يعنى بواسطه ستمشان مستحق عذابند .
اين آيه دلالت دارد كه آنچه مربوط است بنصر و پيروزى و قبول توبه و عذاب كردن فقط مربوط به خدا است و هيچ چيز از آنها مربوط به پيغمبر ( ص ) نيست بلكه فقط هدايت و دعوت به حق مربوط به اوست كأنه خداوند ميفرمايد : شمشير را از ميان آنها برمدار تا توبه كنند و خداوند توبهء ايشان بپذيرد يا بكفر خود بمانند و بستم خود عذاب شوند .