تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمان الاشواق ( فارسى ) — صفحة 32

مساهمون:

ص٣٢
كه ذكر نامش ضرورى نيست در ترجمه دو بيت از اشعار اين كتاب در يكى از كتابهايش به اشتباه فاحشى دست يازيد كه مايه حيرت گرديد كه بدين‌وسيله جهت اطلاع عين دو بيت شعر عربى و ترجمه آن ذكر مىشود :
ادين بدين الحبّ انّى توجهت * ركائبه فالحب دينى و ايمانى لنا اسوة فى بشر هند و اختها * و قيس و ليلى ثم مى و غيلان
من به دين عشق متدينم در هركجا كه شهسواران عشق روى كرده باشند ، ازآن‌رو كه عشق ، دين و ايمان من است . پيشواى ما ( در عشق ) بشر هند و خواهرش و قيس و ليلى و مى و غيلان است . ما هم سهمى داريم در بشر هند و خواهرش و در قيس و ليلى بعد از مى و غيلان . جاى بسى تأسف است كه اسوة را به‌معناى حصه معنى كرده و ركائبه كه فاعل توجهت مىباشد و از نظر وزن عروضى مناسب مىنمايد ، مفعول دانسته است بعلاوه تركيب معناى شعر مفيد معناى مقصود نيست ، هدف از اين اشارت بيان حال است نه ذكر وزر و و بال ازين‌رو سزاست گفته شود : « آنجا كه عقاب پر بريزد از پشهء لاغرى چه خيزد » البته ترجمه ابيات مذكور در قصيده يازدهم بيان شده است . ضمنا متذكر مىشود به‌طورىكه در كتاب كشف الظنون 2 / 172 و 1 / 279 آمده است ابن عربى خود كتاب ترجمان الاشواق را شرح نموده و آن را فتح يا كشف الذخائر و الاعلاق عن وجه ترجمان الاشواق ناميده است كه بيشتر شرح‌هاى نيكلسون از همين متن است تحقيقات و مساعى مجدّانه در بدست آوردن كتاب مزبور به عمل آمد متأسفانه نتيجه‌اى عايد نگرديد ازين‌رو به بيان ترجمه و شرح نيكلسون اكتفا گرديد . هرچند كه بعدا يعنى پس از چاپ كتاب معلوم شد كه نسخه‌هايى از اين شرح هست ( ضعف الطالب و المطلول ) ! اگر عمرى باشد و چاپ ديگرى از كتاب كرده آيد از آن شرح نيز آنچه بايسته است استفاده خواهد شد . آرى از آنجا كه كتاب ترجمان الاشواق در قالب غزليات عاشقانه و عارفانه كه بيشتر با عباراتى مكنى و معقّد و شرحى مبسوط و تا حدّى دور از فهم از سوى نيكلسون بيان شده است ، هرچند فكر در معيارهاى فلسفى و عرفانى و علمى قرار بگيرد باز با توسعه مفاهيم همه‌جانبه‌اش هيچ‌گاه نمىتوان حقيقت مطلب را بيان كرد ، ازين‌رو با بضاعت مزجات علمى و