البته معانى اشعار در ذيل قصيده بيست و نهم بيان شده است اين چند بيت به عنوان نمونه آورده شد ولى كتاب ترجمان الاشواق خود حاوى اشعارى است كه از لحاظ فن صنعت شعر و به كار بردن صنايع بديعى در خور توجه است ؛ خلاصه آنطور كه گفته شد خوض و غور در افكار و احوال ابن عربى با آنهمه سعهء فكر و اطلاعات وافى در زمينههاى مختلف علم و ادب و عرفان ، از عهده اينجانب بدور است و آنچه مرا واداشت كه در اين بحر بىكران حقيقت گام نهم و از بوستان عرفان و معرفت خوشهاى بچينم ، علاوه بر شخصيتى و الا چون ابن عربى كه خود چهره بارز عرفان اسلامى است و بايد به او عشق ورزيد ، آن بود كه خوشبختانه اقبال به من روى آورد و توفيق يافتم كه رساله شجرة الكون ابن عربى را ترجمه كنم و از اين جهت تا حدى آگاهى بدست آمد ، محتواى ارزندهء عرفانى و عمق مطالبش چنان مرا برانگيخت كه خواستم بار ديگر از خرمن عرفان اين مرد بزرگ خوشهاى ديگر بچينم و از فضاى بىكران فياض روحانيش بهره برگيرم . ازينرو با دسترسى به كتاب ترجمان الاشواق كه ديوانى است كوچك و مراحل عشق را با ابياتى نغز و شيوا بيان مىكند ، بر آن شدم كه با استعانت از درگاه احديت به ترجمه آن بپردازم . آرى بهطورىكه در آغاز اين كتاب خواهد آمد ابن عربى را در مكه با دختر شيخ مكين الدين ديدار افتاد ، دخترى زيبا و پارسا و دانا ، موسوم به نظام و ملقب به عين الشمس و البهاء ، وى سخت تحت تأثير زيبايى فوقالعادهء دختر قرار گرفت و اين شيفتگى ، الهامبخش اشعار عاشقانه و تغزّلات وى و سرانجام موجب بوجود آمدن كتاب قابل تحسين ترجمان الاشواق گرديد كه بعدها نيكلسون به ترجمه و شرح آن پرداخت . بهطورىكه در كتاب تصوف اسلامى و رابطه انسان و خدا ص 17 ترجمه شفيعى كدكنى آمده است : رينالد
A
نيكلسون 1945 - 1868 يكى از سه چهار مستشرق بزرگى است كه در طول تاريخ خاورشناسان جهان در باب تصوف اسلامى به تحقيقات و جستجوهاى طراز اول پرداخته و بىهيچ ترديد بزرگترين مولوىشناس مغرب زمين است كه تحقيقات او در زبان انگليسى هنوز بىمانند است و قراين خارجى نشان مىدهد كه ديگر همتايى براى او در حوزههاى خاورشناسى ظهور نخواهد كرد . بزرگترين كارهاى او در باب مولانا ، نخست تصحيح متن انتقادى مثنوى كه هنوز بهترين متن مثنوى است و ديگر